Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.

Dagboek van een Visserman

De eerste maand van het jaar is alweer voorbij, en het was in deze periode niet altijd geschikt weer om te vissen. Depressies, kou- en warmtefronten zorgen voor vrij veel wind; roezemoezig weer, zeggen we dan in Zoutkamp. De visserij vindt stelenderwijs plaats. Af en toe een kort reisje van één of enkele etmalen.

Zaterdags na Nieuwjaar vaar ik de ZK 37, samen met oom Harm en Thijs en Siem (twee van m’n kleinzoons), van Zoutkamp naar Lauwersoog. Thijs houdt het roer af en toe al even vast op de ruimte van het Lauwersmeer, en ik moet zeggen dat hij wel het talent heeft om zee- of visserman te worden.

De planning is om maandagochtend eerst ijs te laden bij de visafslag en dan naar zee te gaan voor de maidentrip van 2021. Het weer gooit echter roet in het eten. Het lijkt de eerste dagen van het jaar nergens op: veel wind en een hoge zee. De haven van Lauwersoog blijft vol met schepen, en behalve bij de TDL en NG Shipyards is het vrij rustig rond de steigers en het haventerrein.

We besluiten na overleg met de TDL, de technische dienst van onze coöperatie op Lauwersoog, de visdraden, visblokken en sluitingen te gaan vervangen. Voordat de nieuwe visdraden weer worden opgedraaid, doen de mannen van de TDL nog enkele lasklusjes die nog waren blijven liggen en wel moesten gebeuren om up to date te blijven. Woensdags knapt het weer wat op en enkele collega’s varen uit om een anderhalf etmaal te gaan vissen.

Stuk container

Wij krijgen vrijdagochtend vroeg taxateur Ton Bunschoten uit Vinkeveen aan boord van de ZK 92 om het nieuwe schip en de visserijdocumenten te taxeren in verband met aankoop en financiering. Dus we blijven liggen, omdat het anders wel erg druk wordt als je in de loop van de vrijdag binnenkomt en moet lossen, schoon maken, smeren enzovoorts. Met twee schepen hoef je je helemaal niet te vervelen. Dus ondanks dat er niet gevist wordt vliegt de tijd voorbij met poetswerk, kleine reparaties en het aanslaan van een ander garnalennet.

In week twee verandert er eigenlijk niet veel. Roezemoezig weer en we kunnen niet eerder dan donderdagmiddag 14 januari naar zee. We vissen in de nacht van donderdag op vrijdag benoorden Schiermonnikoog in het gebied tegen de Borkumer Stenen aan. De vangst valt niet echt tegen: zo rond de 100 kilo per trek van een tweeënhalf uur. We vangen ook nog een stuk container, hoogstwaarschijnlijk nog van de MSC Zoë. Gelukkig is het net niet erg beschadigd en kunnen de aanwezige gaten vrij vlot gerepareerd worden.

Duits water

Het weer lijkt voor het weekend wel goed, dus we vissen na vrijdag 12.00 uur door in Duits water. Het beeld is hier wel wat anders dan in het Nederlands gebied. Overdag is het water helder en zijn de vangsten wel erg schraal en ook de nachten zijn niet echt geweldig. We komen niet hoger dan 60 kilo, en al zoekende komen we al oostelijker te vissen. Net als de WR 244 die bij ons in de buurt ligt zoeken we goot na goot af op zoek naar garnalen. Eerst boven Juist en Norderney en zondags liggen we benoorden Baltrum en Langeoog. Hier is het water overdag lekker dik, maar vanuit de stuurhut zie ik regelmatig groepjes bruinvissen rond het schip zwemmen, jagend op vis.

Wat ik niet hoop maar wel verwacht wordt bevestigd tijdens het halen: sprot en bliek in de box. Dit is lastig bij het verwerken van de vangst, doordat de gaten van de sorteertrommel dan dicht gaan zitten met deze visjes. Je verspeelt garnalen en het zeefproces duurt ook wat langer dan normaal. Staarten schudden en de zeef regelmatig schoon spuiten en een nieuw bestek opzoeken is het enige wat je kan doen in dit geval. Het blijft een schraperij, met vangsten tussen 20 en 50 kilo. Vanuit de Sylt komen ook geen positieve berichten. Het is er nog zuiniger dan bij ons, en een gedeelte van de vloot die daar vist komt alweer onze kant op.

Dat het allemaal niet erg meevalt met de vangsten is achteraf wel te verklaren. Collega en Solt-maat Lammert Bolt (ZK 14) stuurt Alfred een foto van een pan met rode kool. “Voor je pa” staat er als tekst bij. Rode kool aan boord is bij ons “not done”, brengt ongeluk. Mijn grootvader at wel groente, maar wilde absoluut geen “roodte”, zoals hij dat noemde. Dus bij ons aan boord ook geen rode bieten en rode kool en helemaal niet op een maandag. We lossen dinsdagmiddag en ondanks het schrapen en de rode kool maken we toch nog een weekje: 1.900 kilo voor bijna 4 euro is niet helemaal voor niks.

Roze garnalen

Thuisgekomen ga ik eerst wat uitgezochte en meegenomen roze garnalen pellen. Deze garnalen zijn wat minder smakelijk dan de grijze garnalen en komen van nature ook in onze kustgebieden voor. ‘s Winters worden ze wat meer gevangen dan in de zomer of herfst, maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat deze garnalensoort langzaam aan het toenemen is in onze kustzone. Het is te hopen dat het bij de huidige aantallen blijft, want het uitzoeken van deze soort uit de grijze garnalen is erg arbeidsintensief en ook financieel niet aantrekkelijk omdat de prijs ruimschoots onder de prijs van de grijze garnaal ligt. Maar in de wokpan of door de nasi of bami zijn deze roze erg smakelijk en het uitzoeken meer dan waard.

De laatste volle week van januari kan er gewoon lekker gevist worden. We vertrekken maandagochtend op tijd met enkele collega’s vanuit Lauwersoog. Langzamerhand kiezen steeds meer schepen het ruime sop en al gauw is het een drukte van belang op een klein bestek waar we de laatste weken steeds liggen: onder de Borkumer Stenen, Westereems, Rifgat, Oostereems. Oostelijker en westelijker is het allemaal wat minder en ook hier is het net als de week ervoor schrapen. Eigenlijk moet de garnalenprijs wat harder stijgen dan dat hij nu doet, maar de aanwezige voorraden en de corona-pandemie zullen deze gewenste stijging wel tegenwerken denk ik.

Drenkeling

We hebben net gehaald bij het Rifgat als Alfred mij roept. Over stuurboord drijft iets wat lijkt op een drenkeling. We zien tenminste een rood overlevingspak drijven op de golven. We draaien het schip 180 graden en als we dichterbij komen zien we gelukkig alleen een pak en geen lichaam drijven. We worden beide weer wat rustig en als we langszij het rode pak komen kan ik het met een pikhaak binnenboord krijgen. Op het pak staan geen gegevens van een schip of eigenaar. Het is wel voorzien van een stuurwiel en is dus marineproof en er mankeert, zo op het oog, niks aan. Wel even schrikken als je zoiets ziet drijven, maar gelukkig valt het allemaal mee.

We vissen de week uit en intussen gaat het leven aan de wal gewoon door: coronamaatregelen, avondklok, protesten, inentingen en politiek geharrewar. Met een eigen verklaring en een verklaring van de maatschap mogen wij als vissers na 21.00 uur van en naar het schip reizen. Aan boord en op zee zijn we weer 'vrij man', hoewel dit natuurlijk ook maar betrekkelijk is. We hebben te maken met steeds meer wetten en regels en het lukt steeds minder om de eigen koers te bepalen. De maatschappelijke ontwikkelingen dwingen ons om van onze gewenste koers af te wijken, anders lopen we aan de grond en dat wil je als visserman koste wat kost voorkomen.

Tegensturen en als het niet anders kan op tijd de koers wijzigen is het devies, wil je als sector overleven. De denderende trein die Noordzeeakkoord heet laat zien dat, behalve wijzelf, niemand de visserij interessant genoeg vindt om rekening mee te houden.

Henk Buitjes, ZK 37

<p>H Hulp bij het pellen van roze garnalen voor eigen consumptie.</p>

H Hulp bij het pellen van roze garnalen voor eigen consumptie.