Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.
Eindsymposium hogeschool HZ: 'Leren leven met de oesterboorder'

Oesterboorder bezorgt kwekers handenvol werk

YERSEKE – De oesterboorder gaat niet meer weg. Maar met veel inspanning kan de schade die deze Japanse roofslakken veroorzaken wel beperkt worden. Bovenal is ruimte nodig om oesterbroed eerst op tafels of in mandjes los van de bodem op te kweken, waar de oesterboorders moeilijk bij kunnen.

Vrijdagmiddag vond bij de Oesterij de eindpresentatie plaats van het onderzoeksproject ‘Leren leven met de oesterboorder’, uitgevoerd door HZ University of applied sciences. Dit project in samenwerking met twaalf oesterkweekbedrijven ging begin 2018 van start en werd gefinancierd door het Nationaal Regieorgaan Praktijkgericht Onderzoek SIA.

Aan de hand van factsheets zoomden de collega-onderzoekers Eva Hartog en Tony van der Hiele in op de biologie, de mobiliteit, de prooivoorkeur van en barrières voor de oesterboorders. Aangevuld met aanbevelingen voor de kwekers om de oesterboorders weg te houden of te vermijden. In de afgelopen 2,5 jaar hebben de onderzoekers honderden experimenten uitgevoerd op de Yerseke Bank, in oesterputten en in het laboratorium.

Tafels

,,Hoe langer oesters in de zomer op tafels los van de bodem opgekweekt kunnen worden alvorens ze op percelen worden uitgezaaid hoe beter. Want zoveel te groter de oester, zoveel te meer moeite moet de oesterboorder doen om door de dikkere schelp bij het vlees te komen’’, aldus Hartog. De boorder doet er bij oesterbroed 12 tot 38 uur over. Met grotere oesters is dat niet getest, maar het moet een veelvoud zijn.

Wel is duidelijk dat de boorders de voorkeur geven aan kleintjes, en creuzen verkiezen boven platte oesters in de experimenten in de Oosterschelde. Het maakt niet of het diploïde dan wel triploïde oesters zijn. Mosselen kunnen alternatief voedsel zijn voor de boorders. Door middel van chemische stoffen die schelpdieren uitscheiden kunnen oesterboorders bepalen welke prooidieren gezond zijn en kunnen dienen als voedsel.

Veel schoonvissen

Actief schoon vissen van oesterpercelen – met de oesterboorderkor of anderszins – helpt zeker, waarbij het zaak is de randen van de percelen niet te vergeten. Zoveel te vaker zoveel te beter en met name in de winter als de boorders kwetsbaar zijn, aldus Hartog. Opgeviste en verwijderde oesterboorders worden vervolgens in de diepe delen van de Oosterschelde gestort.

Veelbelovend is het idee om marktwaardige oesters op de bodem te beschermen met een barrièrerand van mosselzaad. Ware het niet dat regelgeving het op dit moment verbiedt om mosselen op oesterpercelen uit te zaaien. Een anderhalve meter brede mosselrand met slik beschermd de oesters zo’n tachtig dagen. Voor effectieve bestrijding zou je zo’n operatie dus elke tachtig dagen moeten herhalen, aldus Hartog. De onderzoekers hebben trouwens alleen gekeken of zo’n rand de oesters beschermt, niet wat de economische consequenties van zo’n operatie zijn.

Ei-pakketten

Sinds 2007 worden Japanse oesterboorders (Ocineabrellus inornatus) gevonden in de Oosterschelde. Oorspronkelijk zijn ze afkomstig uit noordoost-Azië. Waarschijnlijk zijn ze via schelpdiertransporten vanuit de VS in Zeeland beland. Een boorder-vrouwtje zet enkele tientallen ei-pakketten af (met wel 200.000 nakomenlingen per jaar), de populatie groeit dan ook hard. Inmiddels worden ze ook in het Veerse Meer en het Grevelingenmeer gevonden.

Het paaiseizoen van de oesterboorder is van maart tot september, de boorders zijn in de zomer ook veel actiever dan in de wintermaanden. Onderzocht is ook of het uitkomen van de ei-pakketten tegengegaan kan worden. Het onderdompelenn in azijnzuur (4,75 procent), ongebluste kalk of een ultrasoon bad geeft inderdaad een vertraging, zonder negatief effect op de overleving van oesters

Op droogvallende percelen worden tussen de 4 en 12 oesterboorders per vierkante meter aangetroffen. Actieve boorders kunnen 2,2 meter per dag afleggen. De oesterboorder boort een gaatje door de oesterschelp en zuigt het vlees op.

Collectoren

Wat de HZ University of applied sciences betreft is het eind van het project ‘Leren leven met de oesterboorder’ niet het einde aan de fijne samenwerking met de kwekers. In maart dit jaar is het project ‘Verbeteren invang en ontwikkeling oesterbroed’ gestart, waarbij onderzocht wordt hoe met praktische technieken het invangen van oesterbroed in de Zeeuwse delta verbeterd kan worden. Ook wordt er gezocht naar alternatieve collectoren nu er onvoldoende mosselschelpen beschikbaar komen.

Diverse onderzoeken in kooien op de Yerseke Bank naar de kruipsnelheid, kruiprichting, invloed van wind en stroming, voedselvoorkeur en overleving in de wintermaanden van oesterboorders.Diverse onderzoeken in kooien op de Yerseke Bank naar de kruipsnelheid, kruiprichting, invloed van wind en stroming, voedselvoorkeur en overleving in de wintermaanden van ...