Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.

Dagboek van een visserman

Noordzee. Het is zondagavond 6 september als ik aan het dagboek begin van mijn beslommeringen aan de wal en op zee. Soms is er geen zin of inspiratie, maar ik weet dat als ik het toetsenbord op mijn schoot leg in de brugstoel de woorden vaak vanzelf komen. Ik vind het gewoon leuk om te doen, vooral om ons gevoel als visserman te verwoorden.

Simon

Maandag 17 augustus zijn we ‘s morgens aan boord om de kotter gereed te maken voor een nieuwe visreis. Ik had hiervoor een tiental mooie en vrije dagen aan de wal gehad met prachtig weer. We blijven die dag liggen omdat onze walmachinist en vriend Simon Kramer trouwt. Naast hun familie zijn onze machinist en ik als daggasten uitgenodigd. En omdat Simon ook altijd voor ons klaar staat hebben we besloten de kotter een dagje te laten liggen, en zo vertrekken we pas dinsdag richting zee.

Kleinzoon Chez

Er staat die dinsdag nog een mooie gebeurtenis te gebeuren omdat mijn dochter gaat bevallen van ons eerste kleinkind. Vanaf het moment van uitvaren in de morgen tot ‘s nachts 2 uur wanneer onze kleinzoon CHEZ is geboren zit ik op de brug en houd mijn telefoon in de gaten.

Tijdens mijn eerste wacht lees ik het verhaal van Maria Foppen, de weduwe van schipper Jochem van de vorig najaar vergane UK 165. Ik houd het niet droog, want wat leefden we met haar mee in die droevige periode en alles komt weer boven. Vooral het verdriet en de onmacht. Hetzelfde gevoel had ik toen in november 2006 de kotter van onze Duitse compagnon Dieter Hullman, de NB 1 ‘Hoheweg’, verging in een storm, met aan boord twee oud-collega's, waaronder Sven Hullman, de zoon van Dieter en Siegfried. Beiden hadden een aantal jaren bij mij aan boord op de BRA 7 gevaren. Bij deze wens ik alle nabestaanden nog veel sterkte toe.

We zetten onze netten uit bij de westpunt en de eerste trekken zijn goed voor een mandje tong. In de rondte liggen nog een aantal andere kotters: de HD 4, NG 12, SC 31, TX 29 en de BRA 5. We schuiven langzaam wat westelijker op en op woensdag liggen we bij de Springplank. Op dat bestek pakken we een 50 kilo tong, een mand schol en 10 kilo tarbot.

Druk bestaan

We zijn deze visreis met zijn drietjes aan boord en dus we moeten allemaal een stapje harder doen. Zo roer ik naast het wachtlopen ook af en toe even snel in de pannen en draai een aantal extra wachten. Ook dat went. Gewoon iets meer koffie, dat houdt ons op de been.

Als we donderdag op een bankje wat noord-zuid gaan liggen vissen, doen we een paar mooie trekken van 80 kilo tong. We zien deze laatste weken ook steeds meer kleine tong. Het grote tongbestand dat werd voorspeld komt nu dus langzaam in de vang omdat ze de 24 cm zijn gepasseerd en dus mogen worden aangevoerd.

Schuttevaer

In mijn dagen aan de wal geef ik nog een interview aan Schuttevaer en als ik vervolgens op zee zit wordt het eerst gepubliceerd op hun website. Ik had het artikel graag vooraf onder ogen gehad om te kijken of er geen onzin in staat. Soms gebeurt het tijdens een telefonisch interview dat zaken verkeerd worden geïnterpreteerd en als je dan voor publicatie de zaak nog even kunt inzien kun je dat corrigeren. Nu kreeg ik op mijn falie door een miscommunicatie over het Noordzeeakkoord en de belangenbehartiging, maar uiteindelijk kwam het na correctie gelukkig weer goed.

Ik wil nog wel even iets van mijn hart, omdat er opmerkingen en een tegenreactie kwamen op het bewuste artikel in Schuttevaer. Ook omdat mijn vader en broers die reactie niet gepast vonden. Vaak wordt er gezegd dat ik als Duitse vlagvisser mij niet met Nederlandse visserijaangelegenheden moet bemoeien. Maar ik wil even uit de doeken doen dat wij vaste aanvoerder in Den Helder zijn en we daar zorgen voor werkgelegenheid. Wij zijn Europese burgers en voeren ons bedrijf op een moderne manier, waarbij we de verantwoordelijkheid nemen voor tien Nederlandse gezinnen van personeelsleden die bij ons werken. Ook vissen wij 80 procent van onze tijd in Nederlandse wateren, diezelfde wateren waar het Noordzeeakkoord over gaat. Dus alles wat daarin wordt besloten raakt ons, al komen wij dan niet in aanmerking voor saneringsgelden (gelukkig niet) en innovatiecentjes.

Daarnaast komt dat ik nu als interim-voorzitter van EMK de plicht heb om op te komen voor de zwijgende meerderheid. Dat zijn de meeste Nederlandse vissers. Ik mag daarom gerust kritiek leveren als in hun ogen zaken niet naar ‘t zin gaan of andersom een compliment uitdelen wanneer dat verdiend is.

Ik moest ook even terugdenken waarom een EMK nodig was in 2016 en aan onze prachtige EMK-actie in Amsterdam, waarvan ik een van de architecten was. Die actie was er speciaal voor bedoeld om gehoord te worden en inspraak te krijgen bij de processen die van onze Noordzee een industrieterrein willen maken en bovenop die windparken het verlies van honderden vierkante kilometers visgebied aan natuurcompensatie. Het vervolg was een gesprek met de ministers Wiebes en mevrouw Schouten. Tijdens dat gesprek, waar ik samen met Cor Vonk en Job Schot aanwezig was, werd ons als vissers een plek aan de klimaattafels gegeven.

Door tijdgebrek - wij vissers zitten natuurlijk zelf meestal op zee - en onze positie als actieclub hebben wij deze taak met vol vertrouwen doorgeschoven aan de kottervoormannen als onderhandelaars. Wel met de afspraak dat wij continu op de hoogte zouden worden gehouden van de besproken zaken. En hier ging het al mis, want als je niet op de hoogte bent van sommige zaken kun je ook niet doelmatig reageren.

Groot hart voor de sector

Voor iedere criticus: weet dat mijn hart bij alle vissers ligt en dat ik graag meer zou willen doen voor hen. Maar de tijd ontbreekt mij gewoon. Ik vaar nog wekelijks, run daarnaast het bedrijf met mijn broers, heb ook een gezin en doe een aantal bestuurszaken van EMK. Ik zit daardoor gemiddeld per dag 8 uur op mijn telefoon om onze situatie als vissers op het netvlies te houden van Europese en nationale politici, instellingen, bestuurders en ngo’s. Met vallen en opstaan ja, want het is ook voor mij een leerproces. Maar weet dat ik het zonder bijbedoelingen doe en met liefde voor ons mooie beroep.

Het is waardeloos dat we zo moeten knokken om op een normale manier ons werk te kunnen blijven doen. Ik wens onze bestuurders dan ook veel wijsheid. Maar geef hen wel de tip om zich vooral vaker te verplaatsen in de gedachtegang van een visserman die het erg zwaar heeft in deze onzekere tijd, vooral omdat hij zijn traditionele visgronden ingepikt ziet worden door door onze overheid gesteunde multinationals en die visgebieden ook nog ziet veranderen in een permanent industrieterrein. Wij vissers zijn het eeuwige gezeur zat over bodemberoering en overbevissing. En dat terwijl er wel miljoenen kuubs met zand van de bodem worden gegraven en de visbestanden er prima voorstaan. Of het zien ingraven van kabels op 5 meter diepte en dan er niet eens in de buurt mogen vissen. Vergeet niet dat iedere meter verlies aan visgebied de visser persoonlijk raakt. Juist omdat zijn vader hem daar leerde vissen. Denk dus als die visserman, dan geeft je hart vanzelf aan wat wijs is om te doen. Want er is voor de visser ook een grens. Polderen geeft niet altijd de beste oplossing die hij als visserman en enige benadeelde in dit verhaal van het Noordzeeakkoord verdient. Kortom, doe het juiste en weet dan ook dat wij van EMK achter jullie staan, indien nodig met het strijdvaandel!

Ook moet je deze visserman op klompen niet onderschatten. Want mijn dossierkennis op het gebied van zowel de energietransitie en de gevolgen die windturbines op het ecosysteem hebben als de juridische kant daarvan is redelijk. Ik zeg: maak daar gebruik van.

Op de wind

Vrijdag gaan we weer wat oost-uit. Maar als ‘s middags de wind toeneemt tot windkracht 8, dan raken we op de wind. Tot overmaat van ramp glij ik uit en schiet het in mijn rug. Ja, ook dat vaart mee; het is fysiek en emotioneel een zware reis. Maar als zaterdag de wind weer wat afneemt, mijn dochter me belt op Facetime en ik mijn kleinzoon naar me ziet kijken is alles weer vergeten.

Het weer blijft waardeloos en ook de vangst. We twijfelen nog om gelijk naar huis te gaan. Maar omdat er woensdag een dikke storm wordt voorspeld vissen we door tot dinsdagmiddag, waarna we lossen in Den Helder. We maken het werk aan boord af en daarna ga ik moe maar voldaan naar huis om voor het eerst mijn kleinzoon vast te houden. Wat een rijkdom, dat lieve kleine mannetje. Ik wens voor hem een lang, gezond en gelukkig leven, stiekem misschien zelfs als visserman.

We verkopen donderdag onze vis, die voor een mooie prijs van de hand gaat en voor een mooie besomming zorgt. Eind goed, al goed.

KIMO

Vrijdagmorgen 4 september hadden we in de kistenloods naast de visafslag een bijeenkomst van Fishing for Litter, het vuilvisproject waarvoor we ons beste beetje voorzetten in het belang van een schone Noordzee. Omdat daar in de loods ook onze EMK-bus staat, had ik samen met Bert de Groot de zaak wat aangekleed met allerlei soorten opgevist afval. Het was een bonte verzameling van stukken wrakhout, blikken verf, touw, oude netten, plastic en zelfs een kopieermachine. Na mijn openingsspeech en dankwoord aan de peetvaders van dit project, Pim Visser en Adrie Vonk, kon de aanwezige pers vragen stellen.

KIMO presenteerde daarna het jaarverslag 2019, waarin staat vermeld dat wij als Nederlandse en Belgische vissers vorig jaar ruim 500.000 kilo afval hebben verzameld en opgevist. In eerdere publicaties van onder andere Stichting De Noordzee blijkt dat 20 procent van het afval op de stranden bestaat uit oude netten, touw en ook vispluis. Dat mindert nu. De andere 80 procent is afkomstig vanaf het land en van andere scheepvaart. Een doorn in het oog van de visserman is dat er nog steeds blikken verf tussen het opgeviste afval zitten, die onze vangsten bederven.

In de tentoonstelling van opgevist vuil hadden we ook een hoekje ingericht met onze projecten om onze eigen afvalstroom te verminderen, zoals het inzamelen van afgewerkte olie en filters, SFAV. Ook geven we aandacht aan alternatieven van vispluis, namelijk ons eigen yakleer en het nieuwe biopluis dat wordt getest door de TX 1.

Smurfen

Wethouder Kees Visser reikte nog een paar certificaten uit aan de deelnemende vissers Eric Zijlstra (HD 36) en Jop Kraak (BRA 5). Al met al een goede bijeenkomst aan de haven. Het stoort mij wel dat er weinig steunbetuigingen zijn geweest vanuit de natuurorganisaties en de overheid. Zowel nationaal als Europees (EU-Mare). Zij hebben zo te lezen wel iets met smurfen, maar niets met ons als vissers als dat voor ons positief is. Dat is bedroevend. In Frankrijk zeggen de mensen al: EU, maritiem en vis is alles behalve de visserij!

Dirk Kraak,

BRA 7

De Helderse wethouder Kees Visser overhandigt een certificaat van Fishing for Litter aan Eric Zijlstra (HD 36).De Helderse wethouder Kees Visser overhandigt een certificaat van Fishing for Litter aan Eric Zijlstra (HD 36).