Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.
Goudhaantjes fotogeniek

Vissersschip rustpunt voor trekvogels

KATWIJK – Vogels aan boord in de vogeltrekmaanden. Welke visserman kent het fenomeen niet. Een oproep leverde een aantal leuke foto’s op.

Visserijnieuws plaatste vorige maand een oproep op Facebook:

Beste vissers, mei is een maand waarin veel vogelsoorten op trek zijn. Hebben jullie foto's van leuke, interessante, opvallende trekvogels aan boord, graag mailen, met enige info waar en wanneer en op welke kotter, naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Ter inspiratie bijgaande foto's: van een Goudhaantje in de grijze haren van Dirk Kraak (BRA 7) en van de bijzondere Klapekster die jaren geleden aan boord kwam bij Klaas-Jelle Koffeman op de toenmalige FD 281.

Kennelijk zaten de vissers op een beetje afwisseling te wachten. Meestal bereiken onze berichten op Facebook een paar duizend man, mede omdat de papieren editie voorrang krijgt. Dit aparte bericht echter kwam onverwacht snel op een bereik van 11.000, er waren veel reacties en het bericht werd ook gedeeld. Natuurlijk kwam Pino voorbij, in de vorm van de ‘Canadese Rietpieper’, en werden er grappen gemaakt over wie nu de echte trekvogel aan boord was. Maar er kwamen ook leuke en serieuze foto’s binnen van weer eens wat andere dan meeuwen en Jan-van-genten. Niet van Natural Geographic-kwaliteit, maar wel sfeervol, grappig en herkenbaar.

Miljoenen

Vogeltrek is een van de bijzonderste fenomenen van de natuur en ook een van de opvallendste. Op onze breedtegraad komt het er grofweg op neer dat in het voorjaar miljoenen trekvogels vanuit de overwinteringskwartieren in het zuiden (Afrika, Zuid-Europa) naar de noordelijker gelegen broedgebieden in Europa trekken. In het najaar wordt de terugtocht aanvaard. De vogels hebben zich dan voortgeplant en het gaat dan ook om nog grotere aantallen.

Miljoenen is te lezen als honderden miljoenen. Die vliegen natuurlijk niet allemaal over de Noordzee, want het gaat hier om heel Europa. De meeste binnengekomen foto’s zijn van het Goudhaantje, het kleinste vogeltje van Europa. Daarvan vliegen er in ons werelddeel zo’n 60 miljoen rond. Het is maar voor een deel een trekvogel; alleen het uiterste noorden van Europa wordt ’s winters verlaten.

Vliegprestaties

Bij de Tjiftjaf gaat het om een ‘paaistand’ in Europa van zo’n 100 miljoen volwassen vogels. Deze vogelsoort overwintert vooral in het noordelijk deel van het Afrikaans continent. De tweelingsoort Fitis trekt nog veel verder weg. Dit vogeltje overwintert in het zuidelijk deel van Afrika, tot in Zuid-Afrika aan toe, en ze hebben dan ook iets langere vleugels dan de Tjiftjaf. In het voorjaar komen er weer zo’n 150 miljoen volwassen Fitissen naar Europa om hier te broeden.

Veel trekvogels, met name de steltlopers onder hen, kunnen dagen achtereen vliegen. Maar ook nietige zangvogels als de Tapuit vliegen dagen achtereen als ze op de laatste route van hun voorjaarstrektocht helemaal vanuit Afrika ook nog eens vanuit de Britse Eilanden de Atlantische Oceaan moeten oversteken richting de broedgebieden op IJsland en Groenland.

Ondanks dat vermogen tot enorme vliegprestaties komen jaarlijks ontelbare trekvogels in de problemen, door slecht weer, door navigatiefoutjes (een vogel heeft geen GPS…), door predatoren. Een schip op een verder lege zee kan dan een dankbaar rustpunt zijn. Vaak ook het laatste, zeker als vogels geen geschikt voedsel kunnen vinden (of krijgen), zout water gaan drinken of met olie/vet in aanraking komen, maar soms ook niet, als ze de rit uitzitten of goed opgevangen worden. Voor roofvogels als de Sperwer, die ook over de Noordzee trekt, kan een vissersschip met vermoeide kleine trekvogels zelfs een tafeltje-dek-je zijn.

Vogelvoer

Discussie was er ook. Ben ter Denge (TX 19 en tot voor kort TX 38) vindt dat je deze vogeltjes moet ‘opruimen’. Met andere woorden: uit hun lijden verlossen. ,,Deze vogels hebben geen overlevingskans en gaan langzaam dood. Ook geen recht meer om te leven volgens de wetten der natuur. Zolang als ik vaar ruim ik ze al op. Het is het aloude verhaal van het recht van de sterkste, maar voor een ieder een ander verhaal. Of je kijkt hoe leuk dat beesie in je brug zit of op je hoofd en daarna in een hoekie wegkwijnt, of je helpt hem uit zijn lijden...’’

Arendjan Lokker (GO 22/GO 26) denkt er anders over: ,,Beetje water, vogelvoer en warm plekje, vliegen ze vrijdags weer fluitend weg.’’ Het zal verschil maken of het gaat om zaadeters (zoals vinken en duiven), die sneller ‘vogelvoer’ accepteren, of om insecteneters, die veel kieskeuriger zijn. ,,Meestal overleven ze het niet’’, aldus Dirk Kraak.


De Fitis is een zomergast in Europa en overwintert in Afrika. Misschien komt deze Fitis, hier aan boord van de UK 64, wel helemaal uit Zuid-Afrika (ruim 9.000 kilometer) en moet hij nog een laatste stukje naar z’n broedgebied in Scandinavië.De Fitis is een zomergast in Europa en overwintert in Afrika. Misschien komt deze Fitis, hier aan boord van de UK 64, wel helemaal uit Zuid-Afrika (ruim 9.000 kilometer) en moet hij nog een ...

Vooraan een Goudhaantje en achter een Tjiftjaf; vogels van het bos, die op hun trektocht over zee op de BRA 7 terechtgekomen zijn.Vooraan een Goudhaantje en achter een Tjiftjaf; vogels van het bos, die op hun trektocht over zee op de BRA 7 terechtgekomen zijn.

,,Een beetje water, vogelvoer en warm plekje, en dan vliegen ze vrijdags weer fluitend weg’’, zegt Arendjan Lokker (GO 22/GO 26). Dan moet het voer wel passend zijn.,,Een beetje water, vogelvoer en warm plekje, en dan vliegen ze vrijdags weer fluitend weg’’, zegt Arendjan Lokker (GO 22/GO 26). Dan moet het voer wel passend zijn.

Goudhaantje als EMK-sympathisant in de kruin van Dirk Kraak. Het Goudhaantje is een insecteneter (zie het fijne snaveltje).Goudhaantje als EMK-sympathisant in de kruin van Dirk Kraak. Het Goudhaantje is een insecteneter (zie het fijne snaveltje).

De Kerkuil staat bekend als ultieme standvogel. Toch vinden er blijkbaar trekbewegingen plaats. Gerard Tanis merkte deze Kerkuil op aan boord van de SCH 18 op 21 april, om 9.40 uur, op 1 mijl uit de kust van Katwijk. Het liep slecht af. De uil werd aangevallen door een groep meeuwen en stortte in zee.De Kerkuil staat bekend als ultieme standvogel. Toch vinden er blijkbaar trekbewegingen plaats. Gerard Tanis merkte deze Kerkuil op aan boord van de SCH 18 op 21 april, om 9.40 uur, op 1 mijl ...

De zeldzame Klapekster is in Nederland als broedvogel uitgestorven. In de winter en op trek worden ze nog wel eens in Nederland gezien. Klaas-Jelle Koffeman zag er jaren geleden eentje op zijn toenmalige FD 281.De zeldzame Klapekster is in Nederland als broedvogel uitgestorven. In de winter en op trek worden ze nog wel eens in Nederland gezien. Klaas-Jelle Koffeman zag er jaren geleden eentje op zijn ...

Foto: Bram Pronk - Bekende gasten aan boord: de Kleine Mantelmeeuw. Is pas sinds een eeuw broedvogel in Nederland. Trekt voor de winter naar warmer oorden.Foto: Bram Pronk - Bekende gasten aan boord: de Kleine Mantelmeeuw. Is pas sinds een eeuw broedvogel in Nederland. Trekt voor de winter naar warmer oorden.

De Sneeuwuil is een vogel van het hoge noorden. Daar viste de SCH 302 ook (tussen Groenland en Spitsbergen) toen jaren geleden deze vogel aan boord kwam. De uil werd verwend aan boord, maar nadat de bemanning vanaf de wal bang was gemaakt met allerlei regelgeving is de vogel losgelaten en toen waarschijnlijk in zee gestort.De Sneeuwuil is een vogel van het hoge noorden. Daar viste de SCH 302 ook (tussen Groenland en Spitsbergen) toen jaren geleden deze vogel aan boord kwam. De uil werd verwend aan boord, maar ...

Foto: C. Hameeteman - Sperwers die over de Noordzee trekken hebben ontdekt dat zich aan boord van kotters vaak uitgeputte trekvogeltjes bevinden. Hier doet een Sperwer zich tegoed aan een Vink, misschien wel de talrijkste (trek)vogel van Europa.Foto: C. Hameeteman - Sperwers die over de Noordzee trekken hebben ontdekt dat zich aan boord van kotters vaak uitgeputte trekvogeltjes bevinden. Hier doet een Sperwer zich tegoed aan een Vink, ...

Eind april maakte schipper Henk Krijgsman van de ROS 170 ‘Annie Hillina’ ter hoogte van het Zweedse Karlskrona deze foto van twee Ransuilen aan boord. De Ransuilen uit het noorden van Europa trekken voordat de winter invalt naar het zuiden, om in minder barre streken te overwinteren, en zijn in april weer op de terugweg.Eind april maakte schipper Henk Krijgsman van de ROS 170 ‘Annie Hillina’ ter hoogte van het Zweedse Karlskrona deze foto van twee Ransuilen aan boord. De Ransuilen uit het noorden van Europa ...

Foto: Rene van Rossum - Op en rond een vissersschip zijn meeuwen en Jan-van-genten bekende verschijnselen, maar er komen ook regelmatig niet-zeevogels aan boord. Ook omhoog kijken loont: zie de grote groep doortrekkende Lepelaars boven de voor de kust vissende IJM 8.Foto: Rene van Rossum - Op en rond een vissersschip zijn meeuwen en Jan-van-genten bekende verschijnselen, maar er komen ook regelmatig niet-zeevogels aan boord. Ook omhoog kijken loont: zie de ...