Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.
Klaagschrift beroepsvissers tegen een buitengewoon opsporingsambtenaar van de NVWA

'Intimidatie en pure pesterijen'

TERNEUZEN/TWELLO – Een groep van zeven binnen-/kustvissers heeft via een Zeeuws advocatenkantoor ernstige klachten ingediend tegen een medewerker/buitengewoon opsporingsambtenaar van de NVWA.

In het klaagschrift aan het ministerie van LNV wordt het beeld geschetst van een al jaren gaand schrikbewind door één met name genoemde inspecteur van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Beroepsvissers zijn ronduit bang, en dat is ook de reden dat er tot nu toe niet gepubliceerd is. Zeven benadeelde beroepsvissers uit Zuid-Holland, Noord-Brabant, Limburg en Gelderland steken hun nek uit en zijn via Justion Advocaten in Terneuzen vorig jaar in actie gekomen.

Veel collega’s durven niet, hoewel de misdragingen jegens hen net zo ernstig zijn, aldus mr. J.P.G. van Roeyen van Justion Advocaten in het klaagschrift. Het klaagschrift is gecoördineerd door Frank Mous, gepensioneerd ambtenaar en al jaren bestuurlijk betrokken bij de vastevistuigvisserij in Zeeland en Zuid-Holland. ,,Omdat hier aantoonbaar sprake is van een zeer ernstige integriteitskwestie met desastreuze gevolgen voor de betrokken bedrijven geef ik woorden aan de frustraties van de vissers’’, verklaart Mous.

Spektakel

Het klaagschrift staat boordevol voorvallen die door de vissers beschouwd worden als grove intimidatie en pure pesterijen om hen psychisch kapot te maken. Valse aantijgingen weerleggen kost veel tijd en geld zodat vissers er uit wanhoop voor kiezen om onterechte boetes maar te betalen, omdat ze radeloos zijn en van al het gedoe met bijbehorende stress en kosten af willen zijn. Omdat hen het leven zuur werd gemaakt hebben meerdere collega’s hun netten en fuiken aan de wilgen gehangen.

Met spektakel, groepen politieagenten en politiehonden zijn boten en vistuigen in beslag genomen. Ook wordt in het klaagschrift aangevoerd dat er vistuigen in beslag zijn genomen zonder een proces-verbaal of ontvangstbewijs uit te schrijven. Het (geschreven) woord van een beëdigd opsporingsambtenaar wordt in principe geloofd, en van die machtspositie wordt volgens Justion Advocaten misbruik gemaakt.

Vissers worden onderling opgestookt en tegen elkaar uitgespeeld. Aan opdrachtgevers – zoals bijvoorbeeld Wageningen Marine Research – wordt melding gedaan over een strafrechtelijk onderzoek (wat niet vast staat), met als consequentie dat het voor het visserijbedrijf belangrijke onderzoekswerk wordt ingetrokken.

Lege steigers

De beroepsvissers ervaren dat de ambtenaar een persoonlijke strijd tegen de sector voert om hen van het water te krijgen. Dat wordt onderbouwd met opgetekende citaten – ‘Ik ga hier voor lege steigers zorgen’ – en uitlatingen dat de man er persoonlijk voor zal zorgen dat in het Goereesche Gat binnen vijf jaar geen visserman meer actief zal zijn.

De strijd is zo heftig dat één van de klagers aangifte heeft moeten doen van een poging tot aanrijding door de NVWA-inspecteur, waarover getuigen ook hebben verklaard. Het resultaat was dat niet de bewuste inspecteur maar de visserman door een politiemacht van twintig man sterk werd opgepakt wegens bedreiging. Toen het ware verhaal naar buiten dreigde te komen werden zaken geseponeerd.

Betrokken visser was eerder ook al eens met veel machtsvertoon opgepakt (waarbij zelfs een helikopter was ingezet) op verdenking van illegale krabbenvisserij en het vissen in dioxinewateren, zonder feitelijke onderbouwing. De gevolgen voor het visserijbedrijf waren enorm, er moest een bankgarantie van 350.000 euro worden gesteld en de bank dreigde met faillietverklaring, zo wordt in het klaagschrift uiteengezet.

In juni 2016 werd een ander visserijbedrijf ervan beschuldigd in dioxinewateren bij de Haringvlietsluizen te hebben gevist. De NVWA bracht daarover ook een persbericht uit. Daarin werd gesteld dat de beroepsvisser op heterdaad was betrapt. In het klaagschrift is te lezen dat er in werkelijkheid binnen de 500 meter zone voor onderzoeksbureau ATKB op zeeprikken in plaats van paling werd gevist. De inspecteur was niet aan boord geweest. De paling en wolhandkrab in de bun die elders in schoon water waren gevangen werden toch in de haven losgelaten. Het vissersvaartuig werd op last van de officier van justitie in beslag genomen en na het betalen van 5.000 euro teruggegeven. Twee jaar later was het weer raak en werd de visserman door een politiemacht van het water gehaald en vastgezet, terwijl hokfuiken in de 500 meterstrook – die daar met vergunning stonden, voor eerdergenoemd onderzoekswerk – intussen met grof geweld door een drijvende kraan op last van de NVWA werden verwijderd. Beide zaken zijn nog onder de rechter.

Telefoontaps

Frans Komen & Zn. werd afgelopen najaar door de Rechtbank Arnhem vrijgesproken en ontslagen van alle rechtsvervolging in een zaak die diende vanaf november 2015. De politierechter gebood de NVWA de inbeslagname van 31 stel schietfuiken, 2 kunststof vistonnen met deksel en 20 ankers terug te geven aan het visserijbedrijf in Terwolde. Het dossier Komen beslaat maar liefst 1.772 pagina’s. In dit geval ging het om de inbeslagname van 12 kilo paling en 19 kilo wolhandkrab uit Duitse wateren net over de grens waar geen dioxine-vangstverbod van kracht is.

Het opgemaakte proces-verbaal stond volgens Komen bol van feitelijke onjuistheden en insinuaties. In een poging bewijsmateriaal te verzamelen werd een volgzender geplaatst op hun vaartuig UK 7, vonden telefoontaps plaats, werd er in maart 2016 boekenonderzoek gedaan en werden vader en zoon Komen drie dagen ingesloten voor verhoor. De impact op de familie was en is enorm. Ook in deze zaak werden (regionale) media ingelicht, en was te lezen dat er illegaal was gevist en de vissers op heterdaad waren betrapt. Integriteit, privacy en bedrijfsbelangen van Komen zijn geschaad, en de financiële schade wordt door hen geraamd op 150.000 euro, vooral door – enkele jaren – verlies van onderzoekswerk.

Zorgelijk

Omdat het gros van de klachten zaken betreft die langer dan een jaar geleden hebben gespeeld, zijn die door de NVWA terzijde geschoven. De enige klacht die wel is beoordeeld is ongegrond verklaard, en blijkt bovendien nog in behandeling te zijn bij het Openbaar Ministerie te Zwolle. Het betreft hier de inbeslagname van kisten met circa 500 meter nog schoon te spuiten staandwant uit een sloep op de vaste ligplaats aan de Boven Merwede in de week na ingang van de gesloten tijd. De betrokken visser ervaart dat de pijlen op hem zijn gericht nadat hij een collega had geholpen waarvan diens werkboot in beslag was genomen.

Het afdelingshoofd ‘Plant, vis, EU en natuur’ van de NVWA merkt in een reactie op het klaagschrift begin dit jaar op ,,dat het zorgelijk is dat de relatie met de NVWA in deze woorden is beschreven.’’ Er wordt notie genomen van het gevoel van onvrede/onbegrip, en aangeboden wordt om desgewenst in gesprek te gaan over het toezicht door de NVWA in de visserij. Maar over het functioneren van specifieke inspecteurs mag niet worden gesproken. Als de vissers niet tevreden zijn over deze afhandeling dan moeten ze maar aankloppen bij de nationale ombudsman.

Coördinator Mous noemt het zorgelijk dat een aan de minister verzonden klaagschrift door de NVWA zelf in behandeling is genomen; de slager keurt hier zijn eigen vlees. De gedupeerde vissers zijn verbouwereerd dat de NVWA niet de moeite neemt om het patroon van de klachten te onderzoeken.

,,Er wordt een oneigenlijke grond gekozen om een klacht niet serieus te nemen en onder het tapijt te vegen’’, schrijft advocaat Jelle van Roeyen van Justion aan de Klachtadviescommissie NVWA. De formele opstelling van de NVWA wordt door hem gepareerd met de stelling dat het hier niet om afzonderlijke incidenten gaat, maar om een trend van een NVWA-ambtenaar tot op de dag van vandaag. Die trend is zonder voorbeelden ouder dan een jaar niet te onderbouwen.