Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.
Minister wil graag delen en samenwerken met de sector - Vissers kunnen elkaar helpen met Noordzeeakkoord

Hulp aan visserijwereld op een tweesprong

DEN HAAG - Het is crisis, in de hele samenleving. LNV-minister Carola Schouten wil intussen graag iets delen met de visserijsector, over steunmaatregelen en zeker ook over het Noordzeeakkoord. Vrijdag belt het ministerie met de redactie van Visserijnieuws om een afspraak te maken. Maandag en dinsdag worden tijdstippen aangepast. Dinsdagmiddag komt er spoedoverleg met Rutte tussendoor. Als de premier ’s avonds om zeven uur een nieuwe persconferentie opent en iedereen oproept te volharden in de anderhalve-meter-afstand pakt Schouten haar tijd voor de visserijwereld. Onderstaand een weergave van het telefoongesprek.

Coronacrisis

Hoe ziet uw agenda van minister/vicepremier er deze weken uit? Hoe is het overleg met de visserij geregeld?

,,Het zijn uiteraard hectische tijden. Iedere dinsdag en donderdag is er crisisberaad, en ook zoveel als nodig tussendoor. Net als coalitieoverleg. Vrijdag is er ministerraad. Ook in de weekenden blijft overleg nodig. Iedereen in het kabinet is gelukkig gezond. We hebben ook afgesproken op elkaar te letten en op elkaar te passen. Vermoeidheid ligt om de hoek. Dus als de wallen onder de ogen al te groot worden spreken we daar ook elkaar op aan.

Met de vissector – zowel aanvoer als handel - vindt ook meerdere malen per week ambtelijk overleg plaats. Knelpunten worden besproken. Niet overal zijn direct oplossingen en antwoorden voor, maar er wordt wel werk van gemaakt.''

U hebt vorige week in een videoboodschap aangegeven geweldig trots te zijn op de voedselketen en er alle vertrouwen in te hebben dat we het samen blijven rooien.

,,Ondernemers reageerden vorige maand positief op de economische noodmaatregelen van het kabinet. Maar nu blijken velen er niet voor in aanmerking te komen, ondanks grote omzetverliezen. Wat doet u zodat de visketen het blijft rooien?

Iedereen heeft het zwaar. Omzetten kelderen door vraaguitval. We hebben in het kabinet een stevig pakket economische maatregelen getroffen om te helpen waar mogelijk. Vandaag nog gaat er een brief uit over uitbreiding en verfijning van alle economische maatregelen. Specifiek voor de visserij volgt die zeer binnenkort ook. De puntjes worden nu op de i gezet voor een borgstellingsregeling, in de hoop daarmee de crisis te kunnen overbruggen.

We werken langs twee sporen: nationaal en Europees. Vorige week heb ik in een video-conferentie tijdens de Europese ministerraad gepleit voor noodmaatregelen. Daar is breed draagvlak voor in de EU, visserijvoormannen reageerden ook tevreden, maar procedures moeten wel doorlopen worden. Het gaat dan onder andere om een betaalde stilligregeling voor schepen en bemanningsleden en een opslagregeling voor visproducten waar nu tijdelijk geen markt voor is. De nood is hoog. Er wordt dan ook met man en macht aan gewerkt om dit in nationale regelingen uit te werken en zo spoedig mogelijk te kunnen openen na de Brusselse besluitvorming. Concrete bedragen kan ik nu nog niet noemen.''

Vissers (en boeren) oefenen als voedselproducenten tijdens de coronacrisis vitale beroepen uit en worden helden genoemd. Een Goereese visserman reageerde middels een tweet op uw videoboodschap en vraagt zich af of die waardering ook na de crisis zal blijven.

,,Mijn waardering voor de primaire sector is er altijd geweest, dat heb ik nooit onder stoelen of banken gestoken en bij herhaling wordt dat door mij benadrukt. Ik sluit intussen mijn ogen niet voor de onzekerheid over de toekomst. Ik gun ook jongeren een goede toekomst in de visserij. Intussen weten we met zijn allen dat de wereld verandert, en ook daar moeten we het dan wel samen over hebben.''

Noordzeeakkoord

Wat moeten vissers tegen hun zonen (en dochters) in het bedrijf zeggen? Concreet: Blijft er ruimte/toekomstperspectief voor de vissers?

,,We zullen schouder aan schouder moeten staan, dat is de enige optie om verder te komen. Ik ga hier geen zoete broodjes bakken. Er komen lastige tijden. Naast alles wat er al op de sector afkomt, is daar nu de coronacrisis bovenop gekomen. Internationale markten zullen daardoor wijzigen, we moeten maar afwachten hoe de export er straks zal uitzien. Samen moeten we nadenken over die toekomst. Dat is ook wat ik graag wil. Met elkaar, niet tegenover elkaar.

Dat is ook wat ik voor ogen heb in het Noordzeeakkoord. We hebben een lang traject achter de rug om te komen tot een Onderhandelaarsakkoord, met veel interne discussies over het verdeelvraagstuk op de Noordzee. Het wordt drukker en drukker op die Noordzee, dat zien we gebeuren. Het is dus goed om met elkaar om tafel te gaan en rekening met elkaar te houden. Dat betekent ook dat alle partijen bereid moeten zijn om water bij de wijn te doen. Mijn insteek is om een koude sanering te voorkomen – ik zou het vreselijk vinden als we daarop afstevenen - en tegelijk met innovatiegeld blijvend perspectief te bieden. Dat zit dus in het Onderhandelaarsakkoord.

Foto: Flying FocusFoto: Flying Focus

Ja, ik ken de sentimenten en gevoelens in de sector, heb daarover ook zelf met de mannen gesproken. Maar wat ik zo ontzettend hoop is dat gezien wordt dat het Noordzeeakkoord ook gezien wordt als een kans. Het zijn onzekere tijden, voor iedereen. Terwijl het Noordzeeakkoord ook bepaalde zekerheden biedt. Er gaan in Europa ook stemmen op om veel méér dan 15 procent van de zeeën als beschermde natuurgebieden aan te wijzen. Voor wie het niet ziet zitten is er een mogelijkheid er uit te stappen. Vrijwillig, want we dwingen niets af. Het zou ongelooflijk jammer en een gemiste kans zijn als het Noordzeeakkoord er niet komt. Laat ik dat dan nu ook maar zeggen. Zonder Noordzeeakkoord is het gevaar dat iedereen met lege handen komt te staan, daar moeten de ogen niet voor gesloten worden. Vissers kunnen elkaar dus ook helpen met dit akkoord. Niet overal zijn de bedreigingen even groot. Heb je opvolging en wil je door? Dan gaan we samen nadenken over innovatie.''

Het door uw collega-minister Van Nieuwenhuizen genoemde bedrag van 119 miljoen euro om de aard en omvang van de visserij aan te passen aan een veranderende Noordzee (lees: een Noordzee vol windparken en 15 procent gesloten natuurgebieden op het Nederlands continentaal plat) is honderden miljoenen euro’s minder dan wat de sector zelf daarvoor nodig acht. Het gros van het bedrag is voor sanering van enkele tientallen kotters. Voor innovatie is een bedrag van 45 miljoen euro genoemd. Wat kan en mag er met 45 miljoen euro gedaan worden?

,,Ik denk aan de ontwikkeling van een zero-impact kotter, de ontwikkeling van een innovatief tongtuig, de puls proberen in de benen te houden. Het komt aan op betrokkenheid.

Weet je, ik krijg als minister best veel deelsectoren over de vloer met de nodige problemen. En niet voor iedereen ligt zoveel geld klaar. Het is helemaal geen vanzelfsprekendheid, ik hoop dat dat ook gezien wordt in de visserij. Ik heb echt moeten soebatten bij collega-ministers in het kabinet voor die 119 miljoen euro, en dat heb ik graag gedaan voor de visserijsector. Maar makkelijk was het zeker niet. Ik heb goed moeten uitleggen waarom.''

Hoe ver staat het met die Kottervisie?

,,We zijn een heel eind op streek, de contouren zijn duidelijk. De visserij binnen de 12 mijl valt er buiten, maar we beseffen dat er ook stappen gezet moeten worden voor een toekomst in de garnalenvisserij. Dat is een prominente bedrijfstak, en daar krijgen we veel vragen voor. De dwarsverbinding tussen Kottervisie en Noordzeeakkoord is duidelijk. We kunnen geen Kottervisie presenteren zonder dat we weten over welke financiële middelen we voor de uitvoering kunnen beschikken.''

Komt er zonder Noordzeeakkoord geen saneringsregeling?

,,Het is verre van mij om te dreigen. Laat ik er dit van zeggen: het wordt dan wel heel ingewikkeld. Ik val in herhaling: het totaalbedrag komt ook bij andere departementen vandaan, en het is niet vanzelfsprekend dat het voor de visserij op tafel wordt gelegd. Helemaal niet zonder Noordzeeakkoord.''

Kunnen zaken aan elkaar gekoppeld worden. Pas nieuwe gesloten gebieden als de Scholbox zeker open gaat? Pas nieuwe windparken als er duidelijkheid is over verplaatsing?

,,Iedereen kijkt er vanuit een ander perspectief naar hoe de ruimte op de Noordzee verdeeld dient te worden. Laat duidelijk zijn dat de windparken er komen, ook zonder Noordzeeakkoord. Daar kan en mag je alles van vinden. Maar daarover zijn afspraken gemaakt, en die staan om een noodzakelijke energietransitie waar te maken. En het liefst komen die windparken er met de visserijsector aan tafel om invloed te kunnen uitoefenen. Parallel wordt zeker ook actie opgepakt om de Scholbox te heropenen. Daar staan we voor, maar duidelijk is dat we als Nederland daar niet alleen over gaan en dat daarvoor dus Europees overleg nodig is.''

Besluitvorming over het Onderhandelaarsakkoord is door het OFL uitgesteld tot 15 april. Dat is volgende week dus. Duidelijk is al wel dat er geen meerderheid in de visserij te vinden is om het huidige in februari gepresenteerde Onderhandelaarsakkoord te ondertekenen. Daarom de vraag: is het Onderhandelaarsakkoord in beton gegoten?

,,Ik ga niet over uitzonderingen praten. Ik kan me best voorstellen dat er vissers zijn die zeggen dat het pakket niet genoeg is. Met 119 miljoen euro kunnen we niet alle onzekerheden wegnemen. En met meer geld ook niet, zeker niet nu. Maar wel veel betekenen voor een sector waarvoor op ons ministerie van LNV echt liefde is en hard gewerkt wordt. Het Onderhandelaarsakkoord lag er voor de coronacrisis en staat nog steeds. Of dat zo blijft als we nu niet tot een Noordzeeakkoord komen is nog maar de vraag. We staan op een tweesprong, en ik zou wensen dat iedereen in de sector daar goed over nadenkt.''

De discussie over het Onderhandelaarsakkoord in de achterbannen leidt niet alleen tot verdeeldheid tussen de wijkers en de blijvers, maar ook tussen bestuurders. Welke rol ziet u als minister voor zich voor herstel?

,,Blijf respectvol over elkaar spreken, wat je keuze ook is. En waardeer je bestuurders. Die staan dag en nacht in de frontlinie om verantwoordelijkheid te nemen. Vandaag de dag is dat niet makkelijk, zij verdienen alle respect.''