Extra zeedagen voor extra maatregelen EDINBURGH – Beloond worden met zeedagen voor het nemen van extra natuurbeschermingsmaatregelen. Zou dat Schotse Conservation Credits Scheme (CCS) eventueel ook toepasbaar zijn in Nederland voor een deel van de vloot? Op uitnodiging van het Wereldnatuurfonds is afgelopen woensdag een brede Nederlandse delegatie op bezoek geweest om nader kennis te maken met het unieke en in Schotland redelijk succesvolle CCS.

De delegatie bestond uit vertegenwoordigers van overheid en sector, begeleid door Emilie Hugenholz van WNF Nederland. WNF speelt een belangrijke rol in de brede stuurgroep van 25 leden die adviseert bij de te nemen maatregelen in het CCS. In de stuurgroep zijn de Schotse overheid, sector, ngo´s en wetenschap bij elkaar gebracht, zodat de maatregelen die genomen worden voldoende draagvlak hebben bij alle partijen. Afgelopen woensdag woonden de Nederlanders in het Schotse Edinburgh een vergadering bij van deze stuurgroep.

Het systeem is begin 2008 ingesteld, met name om de discards tegen te gaan en tevens om de kabeljauwcapaciteit te verminderen. Schotland is goed voor 70 procent van de aanlandingen van het Verenigd Koninkrijk. Veelal gaat het in Schotland om gemengde visserijen, die vanwege de voor de aparte soorten ingestelde quota kampen met een enorm discardprobleem. Door het nemen van maatregelen die discards moeten tegengaan kunnen de vissers meer zeedagen verdienen. Dat is mogelijk omdat lidstaten hun eigen zeedagenregime mogen voeren.

In 2008 deed 94 procent van de vissers vrijwillig mee. In 2009 is deelname verplicht gesteld. Maatregelen die in het kader van CCS (kunnen) worden genomen variëren van het instellen van zogenaamde Real Time Closures (RTC´s) tot observers aan boord. RTC´s kunnen ingesteld worden als er ergens veel kabeljauw aanwezig is. De zogenaamde ´amber area´s´ zijn gebieden waarvan op basis van VMS-data en logboeken geconcludeerd kan worden dat vissers die beter kunnen mijden. Er zijn ook permanente of seizoensmatig gesloten gebieden waar altijd of in bepaalde seizoenen veel kabeljauw zit. Verder zijn er de panelen in de netten en andere vistuig-maatregelen die discards tegen moeten gaan, de ban op high-grading voor schepen die nog genoeg quotum hebben om aan te landen, observers aan boord en camera´s die de vangst zoals die aan boord komt vastleggen.

Voordelen
De Nederlandse delegatie bestond uit Lianne Kersbergen van LNV, Inke van der Sluijs van het Productschap Vis (die tijdelijk invalt voor Paula den Hertog), Hendrik Romkes (UK 88) namens de Vissersbond, Geert Meun van VisNed, schipper-eigenaar Klaas Jelle Koffeman (FD 281) en Hugenholtz. Meun: ,,We zijn hier om te kijken hoe men dit systeem heeft opgezet, welke voordelen het heeft voor de visserman en of een dergelijk systeem eventueel toepasbaar zou kunnen zijn op een deel van onze vloot. Waarbij we natuurlijk wel moeten bedenken dat de kwestie kabeljauw voor Nederland veel minder belangrijk is dan voor Schotland.´´

In Nederland start VisNed met ondersteuning van LNV met een proef met camera’s aan boord van vissersschepen. Hiermee kan volgens het WNF een beter inzicht verkregen worden in de (bij)vangsten van kabeljauw en soorten als zoals haaien en roggen. Het WNF pleit al langer voor een dergelijk systeem: ,,Door de camera’s wordt de transparantie van de visserij vergroot, en de verkregen informatie kan bijdragen aan herstel van kabeljauw en andere populaties.´´


Real time closures (RTC´s)
Het streven van het Schotse systeem is naar steeds minimaal zes en maximaal negen RTC´s op enig moment. De gebieden zijn maximaal 50 vierkante mijl en gesloten voor maximaal drie weken. Na 21 dagen wordt de kabeljauw geacht verder te zijn getrokken. Vorig jaar zijn er in totaal 140 RTC´s ingesteld. Op alle mogelijke manieren worden de vissers op de  hoogte gebracht van de geldende RTC´s. Men schat dat door de maatregelen de visserijsterfte van kabeljauw met 10 procent is gedaald. Het systeem heeft een positieve uitstraling richting maatschappij, de steun van het WNF en heeft draagvlak onder de vissers. Men kan zich alleen afvragen of alle moeite in verhouding staat tot een geschatte magere 10 procent vermindering van de visserijsterfte van kabeljauw. Het grote probleem blijft de waanzin van een visserijbeleid dat geheel gebaseerd lijkt te zijn op één vissoort, die overal voorkomt en door alle visserijen heen zwemt en waarvan het natuurlijk voorkomen bovendien door de decennia heen grote pieken en dalen vertoont.