Voorzitter Arend Toering van Vissersvereniging Ons Belang: ,,MZI´s zijn de grootste dwaling voor de Waddenzee!´´ HARLINGEN – Als het aan Arend Toering had gelegen waren er nooit en te nimmer mosselzaadinvanginstallaties op de Waddenzee gekomen. Maar het ligt niet aan de voorzitter van Vissersvereniging ´Ons Belang´ in Harlingen. Als teken van onmacht gingen beide handen vrijdagmiddag tijdens de jaarvergadering omhoog: het was slikken of stikken. Het riekt naar chantage, concluderen de leden in een felle discussie.

Het heien van palen in de Zuidmeep als voorbereiding op het nieuwe MZI-seizoen zorgt voor ophef onder Friese garnalenvissers. Voorzitter Arend Toering maakt van zijn hart geen moordkuil: MZI´s zijn de grootste dwaling voor de Waddenzee! Toering is niet alleen kritisch over de mosselkwekers (,,Net als het vuur: nooit genoeg.´´), ook naar de eigen garnalenvissers. Afgelopen jaar was voor de Harlinger afslag een recordjaar voor wat betreft garnalenaanbod. ,,Beperken om de prijs omhoog te krijgen? Ja, maar altijd naar de ander kijken.´´ En over plannen voor een geïntegreerde duurzame Wadvisserij: ,,Het klinkt romantisch, maar is allemaal veel te kleinschalig. Niet haalbaar voor een beroepsvisser.´´ Een tip voor de overheid: ,,Als het echt niet anders kan, dan moeten we maar saneren.´´

Adriaan van der Schans (links) van het ministerie van LNV in gesprek met Vissersbondvoorzitter Johan Nooitgedagt. De 300 pk is nog zo´n heikel onderwerp in Harlingen. Ons Belang heeft geprobeerd het tv-programma Zembla warm te krijgen voor onderzoek en een uitzending. Er was geen belangstelling. Van de NBGK (Nederlandse Bond van Garnalen Kustvissers) is een brief binnengekomen met de vraag of er bereidheid is om mee te betalen in een poging handhaving van de vermogenslimiet juridisch af te dwingen. Cor Nagel van de HA 31 is moeilijk in de discussie te stoppen. En Toering schreeuwt er bovenuit. Levert zo´n actie wel wat op, vraagt bestuurslid Fokje Teerling. Trauma´s, is het antwoord. Toering concludeert dat er geen animo is om geld in een procedure te steken.
Vissersbondvoorzitter Johan Nooitgedagt sust door te stellen dat het MSC-label een uitgelezen kans is om handhaving van de 300 pk te regelen. Maar zijn voorstel voor het in openbaarheid brengen van het gasolieverbruik is niet overgenomen in het managementplan. Anderzijds moet vastgesteld worden dat het bewijs voor pk-overtredingen blijkbaar moeilijk te leveren is.

Het bestuur van Ons Belang beseft terdege dat het MSC-garnalenmanagementplan een compromisstuk is tussen een groot aantal partijen uit de garnalensector. De ´regels-respecterende-vissers´ uit Harlingen hadden graag gezien dat er hardere afspraken zouden worden gemaakt en de hoop is er op gevestigd dat de certificeerder kritisch naar het plan zal kijken.

De op de jaarvergadering aanwezige zaakvoerder Ab Post van de PO-Wieringen maakte duidelijk dat MSC nodig is om garnalen in de supermarkt te houden. Post is sterk voorstander van handhaving van de 300 pk en zegt dat de black box daartoe mogelijkheden biedt. Harlinger garnalenvissers werden door hem uitgenodigd om daarvan kennis te nemen bij een presentatie van DCI in de Kenniskring Garnalen.

Hol van de leeuw
Hidde van Kersen van de Waddenvereniging sprak over duurzame visserij. Links: Mark Koornstra (HA 41). Rechts: Pieter Wouda (ST 20). Boerenzoon Adriaan van der Schans is vorig jaar zomer door het ministerie van LNV aangesteld als ´facilitator verduurzaming garnalenvisserij´. De weg naar het MSC-label voor garnalen blijkt lastiger te zijn dan voorzien. Voor een onderzoeksagenda is 2,8 miljoen euro begroot, effecten op het ecosysteem moeten zichtbaar gemaakt worden en IMARES onderzoekt manieren voor bestandsbeheer. Op de jaarvergadering van Ons Belang probeerde Van der Schans de aanwezige vissers op het idee te brengen de Wadvisserij anders in de markt te positioneren. Vertel het verhaal. ,,Wij hebben een sterke positie, maar gebruiken die niet´´, concludeert voorzitter Arend Toering.

Arend Toering had hem gewaarschuwd: je begeeft je in het hol van de leeuw. Dat weerhield directeur Hidde van Kersen van de Waddenvereniging niet om de vissersvergadering in de zaal van café De Lichtboei te bezoeken. Na de discussie met Van der Schans had Van Kersen liever doorgesproken over de onderzoeksagenda. Maar Toering hield Van Kersen voor dat hij uitgenodigd was om te spreken over hoe de Waddenvereniging de Wadvisserij ziet.
´Duurzame bedrijvigheid in een beschermd natuurgebied´ luidde de titel van de korte lezing van Van Kersen. Nee, de Waddenvereniging is niet overal tegen. Om een voorbeeld te noemen: de Waddenvereniging is initiatiefnemer van het MSC-label voor garnalenvissers. En Van Kersen is blij dat de garnalenvissers zeiden: Ja, ik wil. Commentaar vanuit de zaal: ,,Onder druk, we hebben geen keus!´´

Volgens Van Kersen verkeert de Waddenzee in een slechte staat. ,,Er is van alles aan de hand.´´ Platvis en garnalen trekken weg uit de Waddenzee. In het jongste Waddenmagazine wordt als mogelijke verklaring het warmer wordende zeewater genoemd. Als Van Kersen een foto laat zien van vermeende kokkelsporen, krijgt hij de wind van voren. De Waddenvereniging zoekt naar een balans voor gaswinning en mosselvisserij. Desnoods met strijd. Mosselbanken moeten met rust worden gelaten, en daarvoor worden MZI´s als een oplossing gezien. Het toekomstbeeld dat Van Kersen en de Waddenvereniging voor ogen staat: een samenhangend beleid met een ruimtelijke herverdeling en een nieuw meerjarig vergunningenbeleid waarin innovators worden beloond.

,,Benne we duurzaam bezig?´´, wil Pieter Wouda van de ST 20 weten. Van Kersen: ,,Jullie zijn hard aan het werk.´´ In reactie op de tv-uitzending van Radar, waarin ook de Nederlandse garnalenvisserij aan de schandpaal wordt genageld, zegt Van Kersen: ,,Wij denken dat het door het Wereldnatuurfonds genoemde bijvangstpercentage van 80 procent vis niet klopt.´´
Waarschuwing

De bemanning van de YE 62 was afgelopen dinsdag in de Zuidmeep actief met het positioneren van de boeien. De ankerpalen werden vorige week geplaatst door het kraanschip YE 25 ‘Ri-Jos’. De invanglijnen worden in april aangebracht. En dan komt de discussie opnieuw op de mosselzaadinvanginstallaties. Voorzitter Toering zegt overal aan de bel te hebben getrokken dat hij die rotzooi op het Wad niet wil, maar dat naar hem als visserman niet is geluisterd. Strontziek is hij er van. En toen duidelijk werd dat de MZI´s er komen moesten heeft hij gepleit voor goede zichtbaarheid. ,,Wij gaan er allemaal aan onderdoor, en dat is de schuld van de milieubeweging. Overal is aan gedacht, behalve aan de mens op het Wad. Ik hoop het niet, maar waarschuw wel: Pas op, er vallen straks doden!´´

Van Kersen noemt het grote onzin als zou de Waddenvereniging de mosselkwekers naar MZI´s hebben geduwd. ,,Onze rol was: we konden niet op de oude voet zo verder.´´ Johan Nooitgedagt: ,,Maar je wil toch niet dat de Waddenzee volgezet wordt met MZI´s?´´ Van Kersen: ,,Nee, dat willen we zeker niet. De stalen pijpen in het Zuidmeep gaan mij ook aan het hart.´´

Toering is boos op de mosselkwekers omdat die nu voor 1 april al aan de slag zijn gegaan met de voorbereidingen voor MZI´s en nu alweer bij Rijkswaterstaat vergunning hebben gevraagd om de ankers in de winter over te mogen laten staan. Tig bijeenkomsten zijn er geweest en zullen nog volgen. Het valt nauwelijks bij te benen. Soms dachten de vertegenwoordigers van Ons Belang wel eens: Waar gaat het in vredesnaam allemaal over. ,,En telkens komen er nieuwe verrassingen.´´ ,,Lekker eten, en weinig weten.´´ ,,Shit, weer te laat.´´

De huidige MZI´s is het begin, twintig procent van de beoogde transitie. De bedoeling is dat het aantal de komende jaren wordt opgeschaald. ,,Het is ons allemaal door de strot geduwd. De natuur is beter gebaat bij een paar weken zaadvisserij, dan met al die MZI´s. Ik weet heel zeker dat als de visserman zijn gang had mogen gaan, het er met het Wad heel wat beter had voorgestaan dan nu!´´, besluit Toering.


DEN HAAG - Voor de vissers van Ons Belang was de Zuidmeep onbespreekbaar als MZI-locatie. Daarvoor hebben ze eind vorig jaar in een persoonlijk schrijven aan LNV-minister Gerda Verburg nog aan de bel getrokken. In een reactie schreef Verburg hen dat zij na een uitvoerig open proces met alle betrokkenen alles afwegende keuzes heeft gemaakt. De Zuidmeep is de enige locatie tussen Terschelling en Harlingen. De meeste MZI-locaties (zes) zijn aangewezen in het meest westelijke deel van de Waddenzee.

Verburg is het niet eens met de grief als zouden garnalenvissers onvoldoende inspraak in het proces hebben gehad. Zij is het ook niet eens met het verwijt van garnalenvissers als zouden MZI-belangen zwaarder hebben gewogen. ,,Enig nadeel bij een deel van de betrokken partijen kan bij een dergelijke belangenafweging helaas niet altijd vermeden worden. Ik hecht groot belang aan de omschakeling van de mosselsector naar invang met mosselzaad met MZI´s in de lijn van de doelstellingen van het mosselconventant. Deze doelstelling is een Waddenzee die ecologisch en economisch duurzaam perspectief biedt voor alle gebruikers. Dit gaat niet vanzelf en vraagt geven en nemen van alle partijen´´, aldus Verburg.

Wat de belangen van de garnalenvissers betreft wijst Verburg erop dat het LEI na onderzoek concludeert dat de visserij op de relatief kleine gebieden die wegvallen wegens de installatie van mosselzaadinvanginstallaties zal verschuiven naar andere visgronden en dat daardoor het economisch nadeel zeer beperkt zal zijn.


YERSEKE - De PO-Mossel begrijpt de onrust in de garnalenvisserij goed, nu er voor 1 april voorbereidingen voor mosselzaadinvanginstallaties zijn getroffen zoals het in de grond drijven van paalankers.

In een brief aan de garnalenvissers maakt secretaris Hans van Geesbergen duidelijk dat de mosselsector in december na verdeling van de MZI-ruimte de benodigde drie vergunningen heeft aangevraagd: voor de Nbwet, Visserijwet en Wbr (Rijkswaterstaat). Omdat larven vanaf april in het water zweven en er bij een voorjaarsvisserij ook het nodige werk op de percelen is te doen, is de mosselsector er volgens Van Geesbergen altijd blind vanuit gegaan dat de vergunningen op 1 maart 2010 in werking zouden treden. Daarover is ook schriftelijk gecommuniceerd met Rijkswaterstaat. Zonder kwade bedoelingen niet met het ministerie van LNV, en eind februari kwam Van Geesbergen er achter dat LNV uitgaat van de datum 1 april. Voor de PO-Mossel onbegrijpelijk, omdat met het oog op de effectiviteit een MZI in april in het water moet liggen. De Wbr-vergunningen zijn wel per 1 maart verleend.

Naast paalankers op een aantal locaties zijn penankers en plaatankers toegestaan. In de hoop de kou uit de lucht te halen, reist een driemans mosseldelegatie af naar het noorden om afspraken te maken over een betere communicatie in de toekomst.