De vlieger wordt weer ingehaald. Onder de vlieger is de ´stuurgondel´ te zien die door het trekken aan de linker- en rechter controlelijnen het profiel van de vlieger kan veranderen en daarmee de positie ten opzichte van het schip. IJMUIDEN – Op een aantal vrachtschepen heeft het SkySails-systeem zich al bewezen, maar kan het vliegersysteem ook aangepast worden voor visserijoperaties? Die vraag willen producent SkySails en rederij Parlevliet & Van der Plas beantwoorden met een gesubsidieerde pilot op de ROS 171 ´Maartje Theadora´. Onder grote belangstelling van de pers en met hoge vertegenwoordiging van de Duitse overheid werd afgelopen maandag vanuit IJmuiden een proefvaart gehouden. Vanwege de te zwakke wind blijft het lang spannend. Kan de vlieger wel opgelaten worden?

Het voortstuwingssysteem met vliegers van de Duitse fabrikant SkySails is reeds operationeel op drie vrachtschepen en wordt momenteel geïnstalleerd op nog twee andere vrachtschepen. Verdere orders zijn bij het bedrijf uit Hamburg al geplaatst. Technisch directeur Stephan Brabeck van SkySails kan stellen dat het unieke hulpvoortstuwingssysteem door windkracht zich in de praktijk als toepasbaar heeft bewezen.  ,,Door de inzet van het SkySails-systeem kan het brandstofverbruik van een schip op jaarbasis, afhankelijk van de wind, van 10 tot 35 procent gereduceerd worden. Onder optimale windcondities kan het brandstofverbruik tijdelijk zelfs tot 50 procent gereduceerd worden´´, aldus Brabeck in de messroom van de ROS 171. De kale aanschafkosten van het systeem, rond de 450.000 euro, kunnen volgens hem dan ook binnen een aantal jaren terugverdiend worden.

De als een accordeon opgevouwen SkySail wordt uitgepakt. Vorig week vrijdag bij de proefvaart zonder publiek werd vanwege de hardere wind een andere vlieger opgelaten dan afgelopen maandag. Het SkySails-systeem kan als aanvullende windaandrijving op vrijwel alle bestaande schepen en nieuw te bouwen schepen geïnstalleerd worden. Die moeten dan wel langer zijn dan 30 meter, om een ´stabiel platform´ te kunnen bieden aan de installatie en de vrijkomende krachten. Vooral tijdens de visserij zal een vissersschip heel anders manoeuvreren dan een commercieel vrachtschip. De focus tijdens de pilot op de ROS 171 ligt dan ook op mogelijke technische aanpassingen van het systeem aan de speciale behoeften van de visserij.

SkySails is een Duits bedrijf, de ROS 171 is het grootste visserijschip van Duitsland en de Duitse overheid ondersteunt de pilot ook financieel. Het was dan ook niet verwonderlijk dat de proefvaart afgelopen maandag een sterk Duits tintje had. Speciale gast was minister Till Backhaus van Landbouw, Milieu en Consumentenbescherming van de Duitse deelstaat Mecklenburg-Vorpommern. Backhaus meldde dat de EU akkoord is gegaan met een financiële bijdrage van 583.000 euro uit het EU-structuurfonds en dat de deelstaat Mecklenburg-Vorpommern daar bovenop 194.000 euro heeft bijgedragen. Backhaus: ,,Ik ben ervan overtuigd dat dit geld heel goed besteed is. De EU en Mecklenburg-Vorpommern beschouwen dit als een voortrekkerproject, met een hoge potentie tot navolging bij andere bedrijven. Op de lange termijn leidt dit project tot een efficiënter gebruik van grondstoffen in de visserij en tot een vermindering van de milieudruk.”

SkySails controlepaneel in de brug, met informatie over de status van het systeem, mogelijkheid tot input van commando´s en autopilot software. Noodzakelijk input omvat onder meer gegevens over windkracht en windrichting, GPS-positie en roerstand. Ook de andere sprekers op de persconferentie aan boord, directeur Uwe Richter van de Westbank Hochseefischerei GmbH in Sassnitz (waar de ROS 171 onder valt) en PFA-voorzitter Gerard van Balsfoort, benadrukten de mogelijke kostenbesparing en reductie van CO2-uitstoot door de inzet van de SkySails. In eerste instantie door de inzet tijdens de lange transferreizen, maar later wellicht ook tijdens het vissen. De echte maidentrip van de ROS-171 met het SkySails voortstuwingssysteem begint een dezer dagen, als de trawler koers zet naar de zuidelijke Pacific. Aan boord varen twee engineers van SkySails mee, die drie maanden op het schip zullen verblijven. Er gaan drie verschillende vliegers mee, voor verschillende windomstandigheden.

Nuchter
Minister Till Backhaus in gesprek met schipper Arie Guyt in de brug van de ROS 171. Rechtsachter Guyt tweede schipper Gerrit Spaans. Geheel rechts de loods (sinds anderhalf jaar zijn grote zeeschepen die minder dan twaalf keer per jaar binnenkomen in IJmuiden loodsplichtig). Maar afgelopen maandag ging het vooral om de vraag of de vlieger tijdens de persproefvaart wel opgelaten kon worden. Het bleef heel lang spannend vanwege het wel erg rustige weer, maar uiteindelijk ging de ´kite´ toch mooi de lucht in. ,,Hier had eigenlijk André Hazes moeten klinken´´, zegt tweede stuurman John Lange, die op het achterdek met QM (Qulaity Manager) Cor van Duijn en walschipper Huig van der Niet met interesse de verrichtingen van de vlieger en van de pers gadeslaat.

Een vlieger van 160 vierkante meter lijkt heel wat, maar eenmaal zwevend hoog boven de enorme trawler valt ze een beetje in het niet. Toch moet de vlieger in potentie de twee Mak hoofdmotoren met een gezamenlijk vermogen van 8.640 kW belangrijk kunnen ontlasten. De aanwezige directieleden van P&P blijven er vooralsnog  nuchter onder. Tijdens het stomen zal het systeem ongetwijfeld z´n nut gaan bewijzen, maar tijdens het vissen..?


SkySails
10 tot 35 procent reductie brandstofverbruik SkySails is opgericht in het jaar 2001 en heeft na een snelle groei vanaf 2005 momenteel 80 werknemers in dienst. Belangrijkste investeerders zijn scheepsfinancier Jan Luiken Oltmann Gruppe GmbH & Co. KG uit Leer en de motorenleverancier Zeppelin Power Systems GmbH & Co. KG. Daarnaast behoort een aantal rederijen tot de investeerders in SkySails. Voor de wereldwijde verkoop en service van de SkySails voortstuwing is begin 2009 samen met Zeppelin de gemeenschappelijke onderneming “Zeppelin SkySails Sales & Service” opgericht. Door het bestaande servicenetwerk van Zeppelin kunnen wereldwijd alle SkySails-systemen worden onderhouden en snel van onderdelen worden voorzien.


Parlevliet & van der plas in Duitsland
In 1986 is met de oprichting van Doggerbank Seefischerei GmbH in Bremerhaven het startschot gegeven voor de economische aanwezigheid van P&P in Duitsland. Momenteel zijn er in Bremerhaven en Sassnitz  in totaal twaalf dochterondernemingen gevestigd; met een vloot van zes trawlers, visverwerkingsfabriek Euro-Baltic (waar jaarlijks 50.000 ton haring wordt verwerkt) met een handelsonderneming voor wereldwijde verkoop, twee vrieshuizen en een agentschap.