De big bag van de KW 34 is klaargezet om van boord getakeld te worden. IJMUIDEN – Wimpels, mokken, mutsen en lovende woorden van KIMO, afvalinzamelaar Bek & Verburg, wethouders en provinciale staten; het kon afgelopen vrijdag niet op voor de mannen van  de KW 34, de KW 88 en de KW 145. De drie Katwijkse kotters doen al enkele maanden mee met het Fishing for Litter van KIMO en werden nu in het zonnetje gezet door deze milieuorganisatie van regionale overheden.

Niet alleen de pers was uitgenodigd om met een schip van afvalinzamelaar Bek & Verburg de drie in IJmuiden binnenkomende kotters tegemoet te varen en te onthalen met geblaas op de scheepshoorn. Voorzitter Karel Ockeloen van KIMO Nederland (tevens wethouder van Velsen) en secretaris Bert Veerman hadden ook statenlid Greet Blokker van de provincie Noord-Holland en wethouder Hans Vingerling van de gemeente Katwijk uitgenodigd, directeur Daan van Mullem van Bek & Verburg en directeur Karin Maat van Zeehaven IJmuiden.

Het miezert in IJmuiden. Door de lage waterstand is het nog even lastig om alle mensen aan boord te krijgen, maar dan is het ook al snel gezellig in de brug van de ´Invotus II´. ,,Je mag wel opschieten, want de KW 88 is nu tussen de pieren´´, zegt Huig van Duin met z´n mobiel aan z´n oor tegen schipper Jan Plomp, die terstond van de wal gaat. Van Duijn vaart met z´n broer Wim ook een stukje mee. De eigenaren van de KW 88 zijn er nog altijd als de kippen bij als hun kotter binnenkomt in IJmuiden en maken van de gelegenheid gebruik om onder meer de Katwijkse wethouder te informeren over de ins en outs van de visserij.

Ze zijn positief gestemd. Over het vuilvisproject, maar zeker ook over de sumwings die ze besteld hebben en die over enkele weken zullen arriveren. Wim van Duijn: ,,Iedereen valt ons aan over die bodemberoering. Met die sumwing kunnen we die dus verminderen.´´ Het gaat de laatste tijd goed met de KW 88. ,,We hebben best een moeilijke tijd gehad, en een kotter moeten saneren´´, zegt Huig. ,,Onze jongens willen gelukkig doorgaan, anders waren we helemaal gestopt.´´ Zowel in de brug als in de machinekamer is er nu een Huig/Hugo van Duin jr.

Op het dek van de KW 88 staat een big bag klaar, die door de kraan van de ´Invotis II´ wordt overgezet. Maar niet voordat aan schipper Huig en machinist Huig van Duijn KIMO-wimpels, -mokken en -mutsen zijn uitgereikt, na de nodige speeches. De rest van de bemanning is te druk om op de foto te gaan, maar reageert van her en der met instemmend gemompel en een beschaafd applaus.

Ook op de KW 145 is het een hele toer om de bemanning bij elkaar te krijgen. Zo snel mogelijk het werk afmaken om naar huis te kunnen is het vrijdagse devies. Eigenaar Niek van der Plas senior is uiteraard wel van de partij en neemt alvast wat KIMO-artikelen in ontvangst. Maar het lukt zowaar de hele bemanning voor enkele minuten in de kombuis te verzamelen. Ook op de KW 145 is de stemming goed. Zeker over de visserij de afgelopen week geen klagen. Omdat er pas maandag wordt gemarkt is het nog afwachten wat de prijzen zijn, maar de verwachtingen daarover zijn niet hooggespannen. Net als de KW 88 hebben ook de KW 145 en de KW 34 sumwings besteld. Van de Katwijkse wethouder krijgt de bemanning als extraatje nog het ´Katwijks Kwartet´, waarin het milieu ook aan de orde komt.  

Loftrompet
De voltallige bemanning van de KW 145 met de Fishing for Litter-vlag. Op de KW 34 heeft de bemanning het razend druk en nemen vader Maart en zoon Klaas van Duijn in de kombuis de honneurs waar en de lovende woorden van iedereen in ontvangst. ,,Wij stellen de randvoorwaarden, maar jullie als vissers moeten het werk uitvoeren´´, benadrukt Ockeloen voor de zoveelste keer. Van Duin senior laat het varen aan z´n zoon over, maar steekt nog steeds de loftrompet over het vissermansbestaan: ,,Als je eenmaal buiten de pieren bent vallen de dagelijkse beslommeringen van je af en ben je vrij man.´´ Omdat de firma nog maar één grote kotter onder Nederlandse vlag heeft varen zijn er nauwelijks beperkingen qua quotum en kan er nog wel eens wat overgeheveld worden naar de Britse Eurokotters LT 34 of LT 43, waar Van Duijn ook eigenaar van is. Wel komt de Katwijker kotter tegenwoordig eerder binnen, hoewel vrijdagmiddag voor een weekbokker al vrij laat is. ,,De grote klappen hebben we op Katwijk al gehad. Daardoor zijn er nog maar heel weinig kotters over, maar de bedrijven die er nog zijn zijn stabiele bedrijven´´, vindt Van Duijn.

Het miezeren is de hele middag doorgegaan en dan begint onmiskenbaar ook de schemering in te vallen. Maar het is KIMO gelukt om in vrij korte tijd met een flinke delegatie drie kotters te bezoeken en eigenaren, schippers en bemanningen toe te spreken. Het vuilvisproject van KIMO kan die belangstelling best gebruiken. Voor de visserij  is het vuilvissen een mooie manier om positief in het nieuws te komen.    

Ongelooflijk veel plezier
Ben Daalder komt niet uit een vissersgezin. Vader was postbode, en het scheelde weinig of Ben was boer geworden. Ben was  maat met Maarten Drijver, en toen hij als knaap een weekje mee ging met de TX 33 was hij verkocht. Na de visserijschool kwam hij als 15-jarige in de plek van ome Maarten aan boord op de ´Deo Duce´. Een bordenvisser met een 150 pk Industrie. ,,De ouwe ging nog wel eens mee, dan liep ik samen met ome Maarten wacht. We hadden op school net geleerd over de Decca die in opkomst was, maar die had ome Maarten langs de Texelse Stenen niet nodig. Als de Decca aangaf dat wij te dicht aan de stenen kwamen, dan riep ik dat wij een takkeltje bakboord uit moesten. Dan begon hij wat te lachen en hield koers. Zo kom je in de stenen hoor! riep ik. Maar dan had ome Maarten al zijn plan gemaakt, want het bleek dat het licht van Vlie al boven water was en hij zo precies wist wat hij deed  Hij wist het beter, en dat was ook zo!´´

Ontzettend naar zijn zin had de jonge Daalder het bij de Drijvers. En toen er in 1962 een prachtige nieuwe TX 33 in de vaart kwam, was Ben zo trots als een pauw. ,,Er was niks van mij bij, maar ´t was geweldig! Bij de proefvaart heb ik zelfs vergeten mijn verloofde Gery op te halen, zo vol was ik van die nieuwe kotter.´´

In juni 1966 kochten Ben en broer Hans hun eerste eigen kotter. Hans zat nog op de visserijschool. De UK 224 van Tunis van Luut werd de TX 34. Ben was een weekje mee geweest om de oost, met de brommer naar Kornwerd en daar stapte hij aan boord bij de Urkers. ,,Een mooi scheepje hoor, met een 280 pk Stork-Ricardo. Honderd procent gefinancierd. Van de directeur Amrobank, ome Leo, kregen we anderhalve ton, op voorwaarde dat we er zelf nog een halve ton bijsprokkelden. We waren snotneuzen, geen toppers, maar het ging perfect en konden aardig aan de kost komen. In 1968 deden we al een verbouwing die duurder was dan de aankoop en hadden we de particuliere centen al afgelost. Er kwam toen een 500 pk Industrie in te staan.´´

Twee jaar na de hermotorisering ging de kotter naar Jan Kes in Volendam. De Daalders kochten toen een  zogeheten Veronica-kotter uit Den Helder. Toen Jan van der Vis de drie jaar jonge TX 3 verving door een groter vaartuig, hapten de Daalders toe. ,,We gingen mee in de pk-race, van 600 naar 1.000 pk. Achteraf gezien hadden de schepen misschien niet groter moeten worden. Stikgroos waren we toen. Het was een heel goed zeeschip.´´

Zeven jaar werd met deze Texelse kotter gevaren, toen deze naar Scheveningen ging. Het werd de SCH 256, later WR 66 en het vond zijn einde in Chili. Het was 1983. Ben zat naar eigen zeggen al tot over zijn oren in de kotterorganisatie. En hij maakte een keuze: stoppen met vissen en fulltime bestuurder worden. Broer Hans ging alleen door met de aangekochte UK 225. De laatste reis die Ben als schipper met de TX 34 maakte was met Broer van de Meer aan boord, die op de Directie Visserijen ingewerkt werd als opvolger van directeur Tienstra. ,,Broer was een totaal andere man dan de wat autoritaire Tienstra, maar kreeg wel de opdracht om de visserij door de roerige tachtiger jaren heen te loodsen, niet eenvoudig...´´

Eind jaren tachtig was de energieke Daalder redelijk opgebrand. Tropenjaren waren het geweest, waarin hij bij nacht en ontij op de bres stond voor de kottervloot. Marinus Noordenbos kwam langs of hij bij Kennemerland directeur van de Wiron-vloot wenste te worden. Het moeilijkste was dat Daalder van Texel af moest. Toch deed hij het. Vier Wiron-schepen en drie trawlers rederde hij toen. En raakte zeer gesteld op zijn schippers. ,,Daar heb ik iets mee, 14-karaats mensen. Mannen waar je de oorlog mee kan winnen. Helaas, de tent bleek te ziek. De rederijpoot werd in 1993 verkocht om de landactiviteiten weer gezond te maken, dat is redelijk gelukt maar mijn klus zat er op.´´

Zijn opvolger Klaas Kramer noemde Daalder wel eens een naïeve idealist, maar in 1996 begon Kramer de lobby om van zijn voorganger ook weer zijn opvolger te maken. ,,Ach, ik ben positief ingesteld, ben niet snel in mineur en zoek en zie de kansen.´´ Ben was inmiddels teruggekeerd van IJmuiden naar Texel. Uiteraard. En werd daar als opvolger van Bas van de Beek weer voorzitter van DETV. ,,Ik voelde me te jong om niks te doen. Ik heb het ervaren als nooit weg te zijn geweest en altijd met ongelooflijk veel plezier gedaan. ´´

Bij het afscheid na bijna drie uur babbelen houdt Ben de klink nog even in de hand. Draait zich om. ,,Over Geert Meun heb ik nog niets gezegd. Hij verdient goud!´´