Tijdens de vergadering van de Kenniskring Staandwant vorige week donderdag bij IMARES in IJmuiden werden pingers overhandigd aan een aantal staandwantvissers. Van links naar rechts Ton Krab (KW 1), Joos Versveld (Kust en Zee), André Jongejan (IJM 369), Jan Verschoor (SCH 40) en Marije Siemensma (Kust en Zee). IJMUIDEN – Tien staandwantvissers zijn gestart met een praktijkproef met pingers; apparaatjes om bijvangst van bruinvissen in staandwant tegen te gaan. Door de vereniging Kust & Zee zijn 150 splinternieuwe ´Dolphine Savers´ van SaveWave ter beschikking gesteld.

De praktijkproef wordt gesteund door het ministerie van LNV en de Kenniskring Staandwantvisserij. Ook de Nederlandse Vissersbond en het bruinvis-netwerk van Pieterburen werken mee. De Dolphin Saver is ontwikkeld door het Delftse bedrijf SaveWave, met steun van onder meer Kust & Zee en het Dolphin Fund.

De pinger wordt aan visnetten bevestigd. Door het ultrasoon signaal dat de pinger produceert zwemmen zeezoogdieren met een grote boog om de netten heen. Dat is althans de theorie. Om de pingers in de praktijk te testen zullen de komende vier maanden tien vissers (een groot deel van de ’s winters actieve staandwantvloot) de Dolphin Savers aan hun netten vastmaken. De vissers zullen een onbedoelde vangst van bruinvissen aan Kust & Zee melden. Een aantal vissers heeft gedeactiveerde Dolphin Savers gekregen om de effectiviteit ervan te kunnen vaststellen volgens de dubbelblind methode. De eerste resultaten van het onderzoek zullen in de zomer 2010 bekend zijn.

Rems Cramer (KW 2) heeft geholpen bij het testen van de gebruiksmethode en het schrijven van de handleiding. Hij stelt: ,,Wij vangen zelden bruinvissen. Maar als je er ooit eentje vangt dan voelt het alsof je de hond van je buren doodrijdt. Geen pretje dus en reden om er alles aan te doen om dat te voorkomen.´´ Cramer werkt ook mee aan publiciteit van de proef op radio en tv. Afgelopen maandag zouden tv-ploegen naar Scheveningen komen voor een gesprek met Cramer en met Theo Wols (SCH 7) en naar IJmuiden voor een gesprek met Ton Krab (KW 1) en André Jongejan (IJM 369). Voor wie zelf een Dolphin Saver wil adopteren: zie ´Actie Dolphin Saver´ op www.kustenzee.nl/dolphinsaver.

Voor de staandwantvissers is de proef een mooie gelegenheid om te laten zien dat ze goed bezig zijn en hun verantwoordelijk nemen. Cramer: ,,We willen laten zien dat je met een gerust hart Nederlandse kabeljauw kunt eten, die in het algemeen duurzaam wordt gevangen en waarvan de praktijk laat zien dat er genoeg van is.´´

Van de ongeveer 55 Nederlandse staandwantvissers vissen de meesten (ongeveer 40) alleen op tong in de zomer. De tongenvisserij is sinds november 2009 MSC-gecertificeerd. Er worden bij de tongenvisserij nooit bruinvissen bijgevangen. Ongeveer 15 schepen vissen  in de winter regelmatig op kabeljauw, tarbot, griet en schar. Hierbij wordt wel eens een bruinvis bijgevangen, met name in de periode januari/februari/maart. Volgens onderzoek (door Pieterburen) en volgens de vissers bedraagt de bijvangst 10 tot 15 stuks per jaar voor de hele Nederlandse staandwantvloot. ,,We hebben nooit ontkend dat we wel eens bruinvissen vangen. Echter, die indianenverhalen over grote bijvangsten en verminkingen zijn volledig onterecht.´´

Kosten
De staandwantvissers zouden het onredelijk vinden als ze straks opgezadeld worden met verplichte extra kosten voor pingers: ,,We hebben met name onze Deense collega’s als voorbeeld. Zij vangen op een aantal visgronden in de centrale Noordzee, waar wij niet vissen, soms bruinvissen bij. Als zij bijvangst verwachten kunnen zij kosteloos over pingers uit voorraad beschikken die ze op basis van vrijwilligheid gebruiken. Dit blijkt in de praktijk goed te werken.´´

Op dit moment wordt er weinig gevist. De vangst is de afgelopen weken redelijk tot goed: paar honderd tot meer dan 1.000 kilo vis per dag. ,,De prijzen zijn echter belabberd en er is weinig quotum”, aldus Cramer.

Kust & Zee
Uit het persbericht: ,,Kust & Zee is een vereniging die een rijke, gezonde en aantrekkelijke kust en zee voor zowel mens als natuur wil realiseren, waar behoud en ontwikkeling samengaan. Het is het samenwerkingsverband van de Nederlandse en Vlaamse lidorganisaties van de Europese Coastal & Marine Union (EUCC). Kust & Zee vervult een intermediaire rol tussen natuurbeschermingsorganisaties, kennisorganisaties, overheden en de private sector, en is de ambassadeur, aanjager van processen, coördinator van denktanks en voorlichter van duurzaam gebruik, beheer en ontwikkeling van kust en zee.´´

De staandwantvissers waarderen het dat deze ngo ´de moeite wil nemen naar ons te luisteren en te kijken waar wij mee bezig zijn´. ,,Daardoor zijn veel misverstanden weggenomen, wat ons ten goede komt. Wij vissen bijvoorbeeld voornamelijk op tong, waar geen bijvangstproblemen zijn. Dat weten ze nu. Je kunt als ngo beter samen met de visserij proberen een probleem op te lossen dan alleen maar kritiek hebben of stenen gaan dumpen.´´