OUDESCHILD – Texelse vissers nemen het voortouw. ,,We hebben er absoluut vertrouwen in´´, zeggen de collega-schippers Jaap van der Vis (TX 36) en Guido Betsema (TX 38). De TX 36 gaat volgende maand als eerste met een gecombineerd sumwing-pulstuig vissen. Daarmee moet het brandstofverbruik teruggebracht kunnen worden naar 12 ton gasolie per week. Nog niet zo lang geleden gebruikten bokkers meer dan 40.000 liter, vandaag de dag ruim 30.000 liter brandstof per weekreis.

Tijdens het drukke HavenVIStijn op zaterdagmiddag 8 augustus op de haven van Oudeschild worden de Texelaars niet moe van het uitleggen van de voordelen van de sumwing en de muziek die zij verwachten van de combinatie met het elektrisch vissen. Het stuurboordsumwingtuig van de TX 36 ´Jan van Toon´ ligt ter bezichtiging op de kade en daarboven hangt een schaalmodel met pulslijnen. De TX 36 vist nu ruim een jaar met de vleugelvormige sumwings en heeft die investering inmiddels dubbel en dwars terugverdiend.

Gezellig is het aan dek van de TX 68, het eerste commerciële pulskorvissersvaartuig. Schipper/mede-eigenaar Pieter Aris van der Vis viert zijn vijftigste verjaardag. Maar het was niet zo´n leuke visreis afgelopen week. Hoewel de besomming van 34.000 euro nog alleszins meeviel. Vanaf dinsdag was het bakboord-pulssysteem uitgevallen. Na ampele overwegingen was besloten niet naar binnen te gaan, maar de week uit te vissen. Ter vergelijking: het stuurboordtuig ving zes à zeven keer meer tong dan het kale bakboordtuig. Na binnenkomst en onderzoek door fabrikant Technisch Bureau Verburg bleken er twee kleine sneetjes in de dikke voedingskabel van het tuig te zitten. Daar is water doorheen gekomen wat na verloop van tijd kortsluiting heeft veroorzaakt. De hele kabel moet vervangen worden. Kosten: dik 20.000 euro. Een dergelijke schade is voorheen nooit eerder waargenomen, ook niet toen de UK 153 met de pulskor experimenteerde. De deskundigen van Verburg zijn er van overtuigd dat de sneetjes met een mes moeten zijn aangebracht. Vandalisme?

Dat het pulssysteem werkt en er in ieder geval in het zomerseizoen goed vis mee gevangen wordt staat vast. De TX 68 bewijst het wekelijks. Terwijl er veel minder oppervlakte zeebodem wordt bevist. Maar de bedrijfsszekerheid van het systeem moet verder omhoog. In de brug rekent schipper/mede-eigenaar Cor Daalder uit dat de aanzienlijke besparing in gasolie de afgelopen drie maanden grofweg gelijk staat aan het visverlet. Daalder is ervan overtuigd dat er nog veel te winnen is in de vangsttechniek.

In september gaat de TX 36 in Stellendam voor de kant voor ombouw en integratie van de sumwing met het pulstuig. Na de 36 volgt de 38. Zij kiezen voor een systeem van HFK Engineering. Ontwerper Harmen Klein Wooltuis deelt mee dat al het benodigde materiaal inmiddels besteld is, zoals lieren, kabels, pulsmodules, sumwings. De mallen voor de nieuwe sumwings met uitsparingen voor aparte pulsmodules worden inmiddels gemaakt. Een verschil met het tuig van de TX 68 is het ontbreken van transformators op het tuig van HFK. Het idee om de stroomkabel te integreren in de viskabel is nog even in de wacht gezet.

Het schaalmodel van het geïntegreerde sumwing-pulstuig is vorige maand getest in de Franse flumetank. De camerabeelden daarvan zijn te zien in de CIV. ,,De neus van het tuig drukt met 75 kilo op de zeebodem, terwijl het gewicht 3 ton is. Nu vist de TX 36 met een snelheid van 6,2 mijl, straks gaat het naar 5 mijl. Vanaf 4 mijl is er voldoende snelheid voor een goede netopening. Door het ontbreken van sloffen kunnen er extra elektrodendragers in het net´´, legt Klein Woolthuis uit.

Schipper Jaap van der Vis ziet het helemaal zitten. ,,Het wordt superlicht, we gaan van zes naar twee ton. De berekening is dat we op 12 ton gasolie uitkomen. We willen niet langer wachten. Het lijkt wel sciencefiction, maar ik geloof er in. Afijn, we zullen het straks wel zien´´, aldus Van der Vis, die in de schuur druk bezig is met het maken van nieuwe netten. ,,Ik heb nog een nieuw reservetuig liggen. Zet dat maar vast te koop.´´

Alleen de lage visprijzen temperen het optimisme op Texel. De handvol kottereigenaren die nog niet met de sumwing vissen kijken de kat uit de boom en maken inmiddels wel plannen. Nieuwe boomkortuigen met sloffen worden niet meer besteld. De familie Vonk van de TX 1 heeft nu nog twee vrij jonge tuigen, maar denkt eind dit jaar ook over te gaan op de sumwings. Fup Krijnen van de TX 19 reageert ook positief. ,,Natuurlijk wel.´´ Ook buiten Texel breidt het aantal sumwinggebruikers uit. Zo zijn er twee stuks besteld voor de GO 37 ´Vertrouwen´.

Gratis vis en garnalen
Behalve de platvisvloot met nieuwe vangsttechnieken laat ook de Texelse garnalenvloot zich goed zien op het HavenVIStijn. De Noorderhaven is deze dag onder leiding van Jan Simon de Haan (WR 109) speciaal voor de garnalenkotters vrijgemaakt. Alle kotters hebben garnalen geleverd en deze gratis gepeld van hun leverancier terug ontvangen. In totaal 70 kilo pit, goed voor circa duizend broodjes en honderden toastjes met garnalen.

Behalve garnalen was er ook gratis vis: gebakken en gerookt. De familie De Vries van de TX 41 bakte en deelde samen met Jan Drijver (ex-TX 9, vorige week opstapper op de TX 21) circa 500 kilo schol en schar uit. De rokers met onder andere Arco van der Vis (TX 3) maakten 1.600 tongslips en 400 ponen consumptieklaar. Alles gratis, met een vrije bijdrage voor het KiKa-fonds (Kinderen Kankervrij) en Logeerhuis Texel. In totaal ging er 3.338 euro naar het goede doel.

,,Er is veel volk met een krullende steert van de haven gegaan. Dat is het belangrijkste.´´ Tijdens de wekelijkse informele maandagmorgenvergadering van de PO-Texel blikken de walschippers voldaan terug op het zaterdag gehouden HavenVIStijn. De TX 68, TX 5 en TX 29 zijn zojuist als laatste via het Molengat naar zee vertrokken. Dankzij de tomeloze inzet van de hele visserijgemeenschap is het een geslaagde feestdag geworden. De PO gaat de organisatoren een bedankbriefje sturen en voorzichtig wordt alvast vooruitgeblikt naar de zomer van 2010. Want dit moet een goede traditie worden...