DEN HAAG – Certificering voor Aquaculture Stewardship Council (ASC) is mogelijk voor Nederlandse viskwekers, maar er zullen gezien de (hoge) kosten keuzes gemaakt moeten worden.

Nederlandse viskwekers willen inspelen op de trend van certificering voor duurzaamheid, om zich beter te kunnen onderscheiden. De kwekers kunnen hun bedrijven al laten certificeren voor bijvoorbeeld Milieukeur, maar dit label is beperkt beschikbaar in de supermarkten en geeft in Nederland onvoldoende en andere Europese landen helemaal geen herkenning voor consumenten. ASC zou die mogelijkheid wel bieden.

Binnen het kader van het EL&I-programma Beleidsondersteunend Onderzoek cluster Agroketens en visserij, koepel AKV, heeft IMARES in een rapport de mogelijkheden beschreven om tot een standaardisatietraject onder ASC te komen voor de Afrikaanse meerval, en tevens voor de tarbot. Het rapport is deze week door directeur waarnemend directeur Henri Kool van Agroketens en Visserij aangeboden aan de Nederlandse viskwekers.

Een certificeringstraject in het kader van ASC is volgens het rapport haalbaar voor de Nederlandse meerval (en tarbot) sector. Kosten en baten zullen echter afgewogen moeten worden. Er moet gekozen worden voor een proces van standaardisering voor Afrikaanse meerval/Claresse of een standaardisatietraject voor een bredere meervalgroep. De kosten en procesduur zullen bij de laatste optie toenemen, maar de reikwijdte zal groter zijn. Alle trajecten die voor het behalen van een ASC-certificering (en voorafgaand de standaarden) gevolgd worden dienen aan de eisen van ISEAL (International Social and Environmental Accreditation and Labelling Alliance) te voldoen. Dit vergt een adequate procesbeschrijving en bewaking, waarin alle stakeholders de mogelijkheid dienen te krijgen om input en invulling aan het proces te geven. De kosten voor een procedure rond Afrikaanse meerval bedragen ruim 440.000 euro (schatting). Een uitgebreidere variant voor alle meervalsoorten (exclusief pangasius) zal 675.000 euro bedragen.

Voor de Nederlandse meervalsector zijn al verschillende duurzaamheidsinventarisatietrajecten doorlopen. In veel gevallen zijn de data om te komen tot een standaard aanwezig. Deze kunnen in de processen worden ingebracht. Voor ASC zullen er nog aanvullende eisen gesteld worden, die in het ontwikkelproces nader onderbouwd dienen te worden. Het rapport beveelt aan om naast een traject voor vissoorten de mogelijkheden te beoordelen voor een ontwikkelingstraject voor ASC standaarden op het niveau van kweeksystemen.

Kweek in Nederland
De Nederlandse viskweeksector bestaat uit bedrijven die hun vis kweken in recirculatiesystemen Deze bedrijfstak is vanaf 1980 gegroeid tot een (relatief beperkt) productievolume van maximaal 10.000 ton per jaar. In september 2009 bedroeg de productie (capaciteit) volgens het LEI 7.500 ton op jaarbasis. De grootste bijdragen leveren hieraan Afrikaanse meerval (Clarias gariepinus) (1.500 ton), Claresse (een hybride van Clarias gariepinus en Heterobranchus longifilus) (2.500 ton) en paling (minder dan 3.000 ton). Na 2009 zijn enkele Afrikaanse meerval-bedrijven overgestapt op Claresse en is de productie van Afrikaanse meerval verminderd.

ASC
De ASC is in het leven geroepen door WWF (Wereldnatuurfonds) en IDH (Initiatief Duurzame Handel) om de wereldwijde standaarden voor verantwoorde aquacultuur te beheren. ASC heeft inmiddels de eerste standaarden van WWF ontvangen, voor tilapia, abalone, pangasius en schelpdieren (clams, oesters, mosselen en scallops). WWF richt zich op de ontwikkeling van standaarden op soort en soortgroep niveau, niet op productiesystemen. WWF (en hiermee ASC) richt zich nog niet op het ontwikkelen van een standaard meerval (behalve voor pangasius). Wel is het mogelijk voor initiatiefnemers om voor een kweeksoort waar nog geen standaard voor is een dialoog te starten om zo een standaard op te zetten. De procedure moet wel voldoen aan de eisen van de International Social and Environmental Accreditation and Labelling (ISEAL) Alliance en de dialoog moet een internationale reikwijdte hebben. In de Tweede Kamer is kort geleden een motie aangenomen waarin wordt gevraagd om een ASC-standaard voor meerval. In reactie op de motie heeft de staatssecretaris aangegeven te bekijken wat er nodig is voor de totstandkoming van een keurmerk van ASC voor in Nederland gekweekte meerval.