De nagelnieuwe staandwandvisser N 22 in de thuishaven van Nieuwpoort. NIEUWPOORT -  Duizend kilo tong in drie dagen moet volgens de Deense ´leermeesters´ mogelijk zijn voor de N 22. Na drie dagen proefvissen onder begeleiding van twee Denen en de doop vorige week dinsdag in de haven van Nieuwpoort zullen schipper Peter Dezutter en zijn twee bemanningsleden zich de staandwantvisserij op tong zelf eigen moeten maken.

Regelmatig zijn er al toeristen komen vragen wanneer de boot vertrekt voor een mini-cruise, maar de N 22 is toch echt een vissersvaartuig. Door het geheel dichte achterschip oogt de nieuwe N 22 zeker niet als een strak gelijnd vissersschip. Daar was het Peter Dezutter (38) ook niet om te doen. ,,Met luiken en schuiven kunnen we alles afsluiten. We hoeven helemaal niet meer op de tocht te staan. Dat werkt erg lekker.´´ Voormalig boomkorvisser Dezutter ziet het helemaal zitten om verder te gaan met de staandwantvisserij, nadat zijn bokker O 124 vorig jaar is gesaneerd.

In het midden de Deen Thomas Tomson, links motorist Frank Desmet en rechts matroos Kenny Ghijssens. Deze week was als extra man Joffrey Hollebeke mee. Alle drie bemanningsleden hebben ook bij schipper Peter Dezutter op de bokker O 124 gevaren. Met name door collega Luc Louwagie van de catamaran N 95 heeft Dezutter interesse gekregen voor staandwantvisserij toen hij voor de keuze stond om zijn oude kotter te vernieuwen of iets geheel nieuws te beginnen. Als de regeling die steun geeft aan de vernieuwbouw van kotters (zoals recentelijk voor de Z 99 en de O 33) eerder was ingesteld dan was de afweging misschien anders geweest, maar Dezutter is toch blij dat hij helemaal geswitcht is. ,,Dat bokken werd te lang en te ver weg, en gaf bovendien de laatste jaren te veel stress´´, vertelt Dezutter.

In 2008 toog hij naar IJsland voor een bezoek aan twee scheepswerven, nadat hij met name in de Britse visserijbladen opvallend veel reclame had gezien voor IJslandse scheepjes. Bij Trefjar werd hij heel prettig ontvangen. Een jaar later werd de knoop doorgehakt en een polyester scheepje type Cleopatra besteld bij Trefjar. Deze in Hafnarfjörður gevestigde werf is al sinds 1977 gespecialiseerd in het bouwen van polyester schepen voor de plezier- en beroepsvaart. In 1994 heeft de werf het nieuwe type Cleopatra gepresenteerd. De N 22 is van het grootste type: Cleopatra 50. Trefjar heeft in totaal al 400 schepen gebouwd.

Links Dirk Verhaeghe van het Belgische ILVO tijdens de toespraken in de afslaghal van Nieuwpoort vorige week dinsdag. Het ILVO biedt theoretische en praktische ondersteuning bij de omschakeling naar duurzame en selectieve visserijen, en gaat wetenschappelijk onderzoek doen met de passieve visserijen. Vanuit het Europees Visserijfonds is hier geld voor beschikbaar. Via het zogenoemde VESPAS- project kan het ILVO ook duurzaam visgerei aankopen waar de vissers gebruik van kunnen maken. De nieuwe N 22 is 15 meter lang en 4.60 meter breed en volledig uitgerust voor de passieve visserij met staande netten en eventueel potten en lijnen. Het schip werd door de werf ´volledig klaar´ afgeleverd. Peter, zijn vader Marc en de twee bemanningsleden hebben de nieuwe boot zelf overgevaren vanuit IJsland. Over de 1.400 mijlen van IJsland naar Nieuwpoort werd zes dagen gedaan, inclusief schuilen op IJsland voor slecht weer, bunkeren op de Westman Eilanden en in het Schotse Eyemouth. ,,Het ging heel goed hoor, maar we waren erg blij dat we weer in Nieuwpoort waren.´´

Vader Marc (64) vist al bijna twintig jaar niet meer, maar leeft met het nieuwe project weer helemaal op. Het was dit jaar niet voor het eerst dat hij bij IJsland zat, want op z´n 18de jaar viste hij daar al. In zijn leven op zee heeft hij alle visserijen gedaan, behalve de staandwantvisserij. De boomkorvisserij die de firma vanaf 1985 met de O 124 beoefende heeft hem naar eigen zeggen nooit echt gelegen.

In de machinekamer van de N 22 staan twee Volvo motoren van 500 pk elk. Peter Dezutter: ,,Hier vindt men dat vrij veel voor een polyester scheepje, maar op IJsland hadden ze de motoren liever nog wat zwaarder gehad. Daar heeft men graag wat over, en daar is wat voor te zeggen.´´ De topsnelheid van de N 22 is 17 mijl.

De brug is vrijwel geheel ingericht door Radio Holland, die de apparatuur naar IJsland stuurde om ingebouwd te worden. Alleen de WASPP-bodemsonar werd door een IJslands bedrijf geleverd, en de Marelec van de oude kotter is in Nieuwpoort op de N 22 geïnstalleerd. De complete dekapparatuur is van Scan AS uit Hvide Sande, Denemarken, en omvat onder meer powerblocks, nettenlier, nettransporter en ´crabcrusher´.

De N 22 zal gaan aanvoeren op Nieuwpoort en eventueel ook op Oostende. Dat de proefreis zo goed verliep moet van Dezutter voor het grootste deel op het conto van de Denen Jørgen Iversen en Thomas Thomson worden geschreven. ,,Ze zijn twintig uur per dag in touw geweest en hebben ons geweldig geholpen.´´

Dezutter zal z´n draai en z´n bestekken nog moeten vinden met de staandwantvisserij. Met de O 124 viste hij op de Noordzee, maar ook in de Straat van Dover (Nauw van Calais) en bij Frankrijk. Afgelopen dinsdag is de N 22 vertrokken naar de visgronden, waar deze week toevallig ook veel Nederlandse flyshooters een plekje zochten. Dezutter zou deze week met 120 netten van 56 meter gaan vissen. Ook het ideale aantal netten moet nog bepaald worden. ,,Het is duidelijk. Hoe meer netten, hoe meer vis, maar ook hoe meer werk.´´   


Vissen met Denen
Jørgen Iversen De Deen Jørgen Iversen (45) vist al zeven jaar niet meer, maar werd als voormalige topstaandwantvisser met heel veel ervaring samen met zijn maat Thomas Tomson (35) bereid gevonden om de mannen van de N 22 wegwijs te maken in de staandwantvisserij op tong. Iversen spreekt van ´echt dappere mensen´. ,,Zowel schipper als bemanningsleden waren geheel onervaren, maar ze willen heel graag en zijn leergierig.´´ Gevist werd op ´op enkele uren stomen van Nieuwpoort´, op ongeveer 35 meter diep water met een bodem van zand en stenen. ,,Goede grond voor tong, met weinig andere soorten.´´ De dunne netten met kleine mazen zijn zeer selectief. Er werd nauwelijks andere vis dan tong gevangen, mede vanwege het zetten en snel halen van de netten in het donker. Er werd drie keer uitgezet en gehaald. Iversen denkt dat het mogelijk is om in drie dagen 1.000 kilo tong naar boven te halen. Los van quota zou de tongvisserij zo´n acht maanden per jaar beoefend kunnen worden. ,,Het zou mooi zijn als ze daarnaast ook nog een kabeljauwquotum zouden hebben.´´

Iversen komt uit de streek ten noorden van Thyborøn. In navolging van zijn vader en grootvaders viste hij vanaf z´n 22ste. Zijn laatste schip was de aluminium catamaran L 66 (15 meter), waarmee hij viste op met name grove vis (kabeljauw, tarbot, heek, zeeduivel) op de centrale en noordelijke Noordzee, tot de 60ste breedtegraad. Regelmatig viste hij ook in Het Kanaal op tong. Om meer thuis te kunnen zijn is hij gestopt met vissen. Iversen is getrouwd met Gitte Iversen, advocaat bij het ook in de Nederlandse visserijwereld bekende kantoor Kirk Larsen & Ascanius uit Esbjerg, en werkt momenteel als bouwkundige.


Meer lucht
De Nederlandse Kenniskring Staandwant volgt de ontwikkelingen in België met belangstelling. De kenniskring wil graag samenwerken met buitenlandse collega’s en instellingen om de passieve visserijen verder te kunnen ontwikkelen en heeft goede contacten met vissers, leveranciers en instellingen in onder meer Frankrijk, België, Denemarken en IJsland. Woordvoerder Rems Cramer (KW 2): ,,Samen met Belgische collega’s zijn we bezig om visserijmethoden die geschikt zijn voor kleinere schepen uit te testen op economische haalbaarheid en duurzaamheid. Zo hebben de Belgen, onder begeleiding van het ILVO,  proeven gedaan  met  potten en vallen voor de vangst van zeekatten en met staande netten gericht op tarbot. Wij zijn nu met hulp vanuit de EU en LNV bezig met het uitproberen van de jigvisserij op makreel, het vissen met potten op krabben en de nettenvisserij op tarbot en griet. Dat Peter Dezutter de intentie heeft (en het schip) om de kost te verdienen op de voor hem bekende bestekken in Het Kanaal en in het algemeen buiten de mijlen zal wat meer lucht geven aan de Eurokotters en de kleinere staandwantvloot.´´


Met de Z 69 van Schiltz kwam de O 124 vorig jaar voor deel-sanering in aanmerking.  Na sanering van de 1.300 pk bokker O 124 hield de firma Dezutter 300 pk over. Voor een licentie voor de overige benodigde 700 pk werd de Z 126 aangekocht, die inmiddels ook gesloopt is. Ook moesten er staandwantvergunningen bekomen worden.

Schiltz nam dit voorjaar een nieuwe Z 69 in de vaart, een in Engeland gebouwde polyester catamaran, eveneens voor de staandwantvisserij. Naast de twee genoemde rederijen zijn er nog vijf staandwantvissers in België.