Vissers uit de Noordkop reageren bezorgd op Natura 2000. DEN HELDER – De Nederlandse vissers zijn bijzonder bezorgd over de ontwikkeling rond Natura 2000, het Europese stelsel van beschermde gebieden op de Noordzee. Zoveel werd wel duidelijk tijdens een voorlichtingspoging in de Helderse visafslag. ,,Ze willen ons van zee hebben!´´

Het ging er zaterdagmorgen heftig aan toe in de visafslagkantine. Hoe sterk Ton IJlstra namens het ministerie van LNV, visserijbioloog Marnix van Stralen en organisator Ronald Lanters ook benadrukten dat beschermde gebieden geen gesloten gebieden zijn en dat de heldere opdracht van minister Gerda Verburg is om de visserij zoveel mogelijk te ontzien; bij de aanwezige visserijvertegenwoordigers is er totaal geen vertrouwen. Voorbeelden van de scholbox en van het Wad verdreven kokkelvissers liggen voor het oprapen. En dat werd luid en duidelijk vertolkt door Texelse, Nieuwedieper, Wieringer, Urker en Groninger vissers. ,,Opzouten!´´

Visafslagdirecteur Pim Visser is vanuit zijn werkzaamheden voor de Federatie-PO´s nauw betrokken bij de discussie over Natura 2000. Visser zit in de zogeheten regiegroep. Een lastige en gevoelige discussie, zo blijkt. Want het is nog niet eens helemaal duidelijk wát er beschermd moet worden (de zogeheten instandhoudingsdoelstellingen), laat staan hóe. Pim Visser zette de toon door er op te wijzen dat in Noord-Holland bloembollenkwekers de tent konden sluiten als gevolg van Natura 2000. Natura 2000 betreft een Europese verplichting, maar de visserijmaatregelen op de kust zijn nationaal. Buiten de 12-mijl vindt er Europese afstemming plaats.

Voor Nederland zijn aangemeld de Vlakte van de Raan, de Noordzeekustzone van Bergen tot Delfzijl, het Friese Front, de Klaverbank en de Doggersbank. De selectie heeft in 2005 al plaatsgevonden, zonder inspraak van de visserijsector overigens. Kern is: het bewaren van biodiversiteit. Het middel: de Natuurbeschermingswet (Nb-wet). Op grond van onderzoek door IMARES is de Doggersbank bijvoorbeeld aangewezen vanwege het bijzondere Habitattype 1011C, wat staat voor ´permanent met zeewater van geringe diepte overstroomde zandbanken´. ,,Ik vis er al dertig jaar, en zie op de Dogger veel meer karakteristieken.´´ In de Noordzeekustzone moet bijvoorbeeld de zwarte zee-eend beschermd worden. Alleen in de winter uiteraard. ,,Van mij mogen ze vrij rondzwemmen, van ons zullen ze geen last hebben!´´

De kaarten maken de vissers bepaald niet vrolijk, temeer als bedacht wordt dat Duitsland en Engeland ook beschermde gebieden in diezelfde Noordzee hebben aangewezen. En er daar bovenop een wildgroei aan geplande windparken op zee dreigt te ontstaan. ,,We worden besodemieterd. Waarom worden de stiltegebieden niet aangemeld? Allemaal krek op onze rijke bestekken! Wat hangt ons allemaal boven het hoofd? Waar zijn we nou eigenlijk mee bezig! Wees open, of geef ons anders twee miljoen per vaartuig. Dan zijn we weg en er ook klaar mee! Dit verliezen we, hoe dan ook. Dus: hang er een prijskaartje aan!´´

Het LEI is gevraagd om de economische waarde van de aangemelde Natura 2000-gebieden voor de visserij te berekenen. Ook daar zijn de vissers niet gerust op. ,,Eerst jagen ze ons met quotumkortingen van de Dogger af, en dan gaan ze meten hoeveel we daar vissen. Als je zoiets goed doet, moet je uitgaan van wat de betekenis voor ons kán zijn als we volop op schol mogen vissen nu de stand hersteld is.´´

De overheid heeft intussen Greenpeace achter de broek zitten. Greenpeace heeft vorig jaar al een handhavingsverzoek bij LNV ingediend om de boomkorvisserij in de beschermde gebieden te weren. Minister Verburg heeft dat verzoek afgewezen, en benadrukt dat boomkorvisserij als ´bestaand gebruik´ bewezen heeft niet te leiden tot onomkeerbare schade. Greenpeace heeft hiertegen weer bezwaar ingediend.

De Partij voor de Dieren heeft al meerdere malen in de Tweede Kamer een motie ingediend om het gebruik van wekkerkettingen alvast te verbieden in de beschermde Natura 2000-gebieden. Minister Verburg sluit maatregelen niet uit, maar wil eerst de procedure afwachten. De vissers in de Helderse afslagkantine: ,,Wij zien alleen positieve effecten van de boomkor. Het negatief wegzetten van bodemberoering is een aangeprate ziekte. Vijftien miljoen Nederlanders worden opgestookt door ngo´s.´´

Anders vissen
De regiegroep VIBEG – wat staat voor: Visserijmaatregelen in Beschermde Gebieden Noordzee – onder leiding van burgemeester Jan Heijkoop wil de komende maanden nog veel overleg voeren met vissers en visserijorganisaties. ,,Onze insteek is: hoe kunnen we blijven vissen? Misschien anders, maar wel blijven vissen. Als de visserij geen invloed heeft op de instandhoudingsdoelstellingen, dan hoeven er ook geen maatregelen genomen te worden om die te beschermen. Kom met een wensenlijstje, en ga het gesprek aan. Hoe mag ik kreeftjes blijven vangen op de Klaverbank? En áls de boomkor met wekkerkettingen een te zware belasting wordt geacht, mag er dan wel met de pulskor, hydrorig, sumwing, twinrig, ecocatcher of klossenpees gevist worden? Daarvoor moeten garanties komen´´, besluit Ronald Lanters.


OOSTENDE/LONDEN – Over ruimtelijke ordening op zee was vorige week ook heel wat te bespreken tijdens de Noordzee-RAC in Oostende. De situatie op de Doggersbank kwam prominent aan de orde. Het consortium Forewind, waar Statoil (de Noorse oliegigant) een prominente rol in speelt, heeft plannen om een windmolenpark van 9 gigawatt te plaatsen. Daar hebben ze van de Britse overheid de hele (Engelse) Doggersbank voor in concessie gekregen. Tegelijk is het Natura 2000-proces voor de Doggersbank door Londen op een laag pitje gezet om zo voorrang te verlenen aan de windenergieplannen. ,,Dit is voor visserij uit alle Noordzeelanden meer dan bedreigend. Vanwege de grote politieke en financiële macht van het consortium is er voor de visserij sprake van een heel serieuze situatie´´, aldus Pim Visser namens de aanvoersector. Begin maart overleggen visserijvertegenwoordigers van Noorwegen, Denemarken, Duitsland, Verenigd Koninkrijk, Nederland en Frankrijk met de Britse overheid. Op 17 en 18 maart organiseert de Noordzee Commissie, waar ook regionale overheden rond de Noordzee participeren, een bijeenkomst in Newcastle, waar het onderwerp aan de orde zal komen. In totaal hebben de Britten negen offshore-windparken gepland, waarvan drie grote voor de Engelse oostkust (Doggersbank, Hornsea en Norfolk).

DEN HELDER/DEN HAAG - Het ingewikkelde proces rond Natura2000 is te volgen op de website www.natura2000noordzee.nl. Het Nederlandse VIBEG-project heeft tot doel om voor de Natura 2000-gebieden op de Noordzee te komen tot een passend pakket visserijmaatregelen. In de regiegroep Vibeg zitten vertegenwoordigers van het de ministeries van LNV en Verkeer en Waterstaat, Wereldnatuurfonds, Stichting De Noordzee, Productschap Vis, Federatie van Visserijverenigingen, de Nederlandse Vissersbond en IMARES.

De maatregelen voor de nieuwe Natura 2000-gebieden binnen de 12-mijlszone (na de Voordelta), te weten de Vlakte van de Raan en de Noordzeekustzone, worden onder leiding van Jan Heijkoop ontwikkeld. Heijkoop heeft hiervoor van minister Verburg een apart verzoek ontvangen. In reactie daarop heeft Heijkoop aangegeven dat hij in overleg met de visserij- en natuurorganisaties wil komen tot een gedragen aanpak. Medio maart zal hij meer duidelijkheid geven over de doorlooptijd en de stappen in dat proces. Dan wordt ook duidelijk op welke wijze de visserij haar inbreng kan leveren. Voor de Vlakte van de Raan is deze maand in Vlissingen een zogeheten map-table georganiseerd, waarbij vissers en natuurbeschermers samen met beleidsmakers en onderzoekers aan de hand van een digitale kaart over het belang van dit gebied voor de Zeeuwse kust hebben gedebateerd.

Voorstellen voor de visserijmaatregelen buiten de 12-mijlszone worden ontwikkeld binnen het internationale FIMPAS-project: Fisheries Measures in Protected Areas. Deze week vond in het Carlton Beach Hotel Scheveningen de eerste FIMPAS-workshop plaats, door ICES georganiseerd in opdracht van LNV. Een tweede workshop is van 28 tot 30 juni (onderwerp: analyse van het conflict tussen visserij en natuurbescherming) en de derde FIMPAS-workshop in januari 2011 (onderwerp: visserijmaatregelen). In juni is er een afsluitende bijeenkomst, waarna een ´gedragen´ voorstel aan de EU volgt.