RIJSWIJK – ‘Smart’ (slim) was het thema van het programma dat het Nederlands Visbureau had samengesteld voor buitenlandse journalisten van de visvakpers. Hoe vindingrijk zijn de Nederlanders als het om vis vangen, vis kweken en vis verhandelen gaat? Vorige week maandag, dinsdag en woensdag werd op die vraag ingegaan tijdens bezoeken aan bedrijven die met goede ideeën aan de slag zijn gegaan.

Maandagavond werd de pers door Gerard van Balsfoort (voorzitter van de Pelagic Freezertrawler Association) in restaurant Nolet Het Reymerswale te Yerseke bijgepraat over duurzaamheidsaspecten van het visserijbeheer (onder andere platvisbeheerplan) en over technische ontwikkelingen in de Nederlandse visserij. Tot ‘smart gearing’ (slimme tuigen) behoren de pulskor, de sumwing en de ontsnappingspanelen in pelagische netten voor onder meer haaien.

Dinsdagochtend werd de pers ontvangen in de sfeervolle oesterloods van Zeeland’s Roem. Na een presentatie werd een bezoek gebracht aan hatchery en nursery van Roem van Yerseke aan de Groeninx van Zoelenstraat. Op zich is een hatchery niets nieuws voor buitenlanders, maar het enthousiasme van de projectleiders Pieter Geijsen en Annelies Pronker en de slimme wijze waarop hier onderzoek wordt gedaan naar kweek van specifieke algen maakten indruk.

Ook een kwekerij als die van Grovisco (de afkorting van Groenten en Viskwekerij Cornelissen) uit het Zeeuwse Stavenisse is voor buitenlandse begrippen op het eerste gezicht niet spectaculair. Kweker Adrie Cornelisse en zijn zoon maken hier echter gebruik van een slimme combinatie, waarbij het afvalwater van het ene kweekproduct (tarbot en zeebaars) voedingsstoffen vormt voor het andere kweekproduct (zeegroenten). De deelnemers aan de reis konden ook de uiteindelijk culinaire combinatie op het bord proeven.

‘s Avonds werd door secretaris Wil van de Fliert de Engelse vertaling van het eerste maatschappelijk jaarverslag van het Productschap Vis uitgereikt. Voorzitter Guus Pastoor ging in op de nieuwe ‘Code of Conduct’ voor de Nederlandse visimporteurs.

Vierkante meters zijn duur in Nederland. Zeker in de Randstad. Hoe kun je nu meer rendement halen uit een vierkante meter? Nederland is het kassenland van de wereld. In de kassen van het Improvement Centre in Bleiswijk, midden in het Westland, wordt toepassingsgericht onderzoek gedaan naar de kweek van groenten. Zou je zo’n dure kas nog optimaler kunnen gebruiken? EcoFutura is in het Improvement Centre bezig met een kleinschalige proef met viskweek in een kas. Gekozen is voor de combinatie van tomaten (waarvan de teelt technologisch zeer geavanceerd is) en tilapia (een tropische zoetwatervis die goed in de markt ligt en snel groeit). De vis is lichter en wat dikker van vorm dan de tilapia die elders in Nederland wordt gekweekt. Projectleider Willem Kemmers legt uit dat de mineralen van het viswater gebruikt worden als organische voedingsstoffen voor de tomatenplanten, en dat het systeem qua energie- en waterhuishouding vrijwel gesloten is. Er is interesse van viskwekers getoond, maar die wachten eerst de cijfers over kosten en opbrengsten af. Het is duidelijk dat opschaling noodzakelijk is, en dat vanwege de gesloten systemen de gecombineerde teelt gebonden is aan een zeer bepaalde verhouding tomaat:vis. Het EcoFutura-consortium uit De Lier wil geïnteresseerden graag steunen bij het opstarten van een combinatiekweek.

Strenger

Eet vis wanneer die op z’n best is, en dus niet wanneer die aan het paaien is. Dat is het in wezen simpele idee achter Vis & Seizoen, een initiatief van Versvishandel Jan van As uit Amsterdam. Het initiatief wordt ondersteund door beroemde chefkoks, en gaat vergezeld van een prachtige zesdelige serie boeken, waarvan deel vijf in januari 2008 zal verschijnen. Het bedrijf van Jan van As bevindt zich op het terrein van het FoodCenter, midden in Amsterdam. Jan van As richt zich met verse vis met name op de horeca, maar dan wel de top-horeca. Vis & Seizoen wordt ondersteund door de bekendste chefkoks van Nederland en 70 grote restaurants doen al mee. Vorige week maandag presenteerde bijvoorbeeld chefkok Ron Blaauw van Brasserij Keyzer uit Amsterdam zijn aanbod Vers & Seizoen aan de pers.

Jan van As is soms ‘strenger’ dan MSC. Tong van de nettenvissers uit het Britse Hastings mag dan wel MSC-gecertificeerd zijn, maar in de paaitijd wil Jan van As ze niet. Met tong en schol daarentegen die in de Viswijzer in het rood staan heeft Jan van As geen moeite, mits ze in het goeie seizoen (dus niet in de paaitijd) zijn gevangen. Vis & Seizoen gaat over kwaliteit en over duurzaamheid, en over geschikte alternatieven voor vissoorten die om diverse redenen in een bepaald seizoen niet gevoerd worden. Omdat alles begint bij kennis en goede informatie-overdracht is het bedrijf samen het Belgische Culinary Saisonnier begonnen met het uitgeven van boeken in de reeks Vis & Seizoen. De zes delen omvatten alle twaalf maanden van het jaar (twee maanden per deel).

De verzamelde pers was onder de indruk van de boeken. Het idee zou elders in Europa ook kunnen aanslaan. Vanuit België komen al veel aanvragen, maar bij Jan van As voelen ze zich logistiek gezien nog niet goed genoeg om daar ook te leveren. Voor vertalingen ontbreekt het de initiatiefnemers vooralsnog aan fondsen. Wel kon directeur Wim van As meedelen dat de beroemde Britse kok Jamie Oliver aan een van de volgende delen z’n medewerking zal verlenen. Een bezoek aan de fraai ingerichte verse vis counter van Jan van As in de groothandelsmarkt van Kweker op het FoodCentre sloot de persreis van het Nederlands Visbureau af.