Dit zijn de belangrijkste conclusies uit onderzoek naar de oorzaak van het sterk gestegen aantal dood aangespoelde bruinvissen. Naar aanleiding van de uitkomsten van dit onderzoek zal het ministerie samen met de visserijsector gaan bekijken welke vorm van visserij hier medeverantwoordelijk voor is en welke vervolgstappen moeten worden genomen.

De sterke toename van het aantal dood aangespoelde dieren is reden geweest voor minister Veerman van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit om onderzoek te laten verrichten naar de oorzaken. Het onderzoek is op Texel uitgevoerd door Wageningen IMARES in samenwerking met het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ). Het onderzoeksrapport is afgelopen woensdag openbaar gemaakt en luidt: Bruinvisstrandingen in Nederland in 2006, achtergronden, leeftijdsverdeling, sexratio, voedselkeuze en mogelijke oorzaken.

De onderzoekers melden zelf voorzichtig conclusies te hebben getrokken. Op de dode bruinvissen werden geen vistuig, touwen of lijnen aangetroffen waaruit ondubbelzinnig bleek in welke materialen of vistuigen een (vermoedelijk) verdronken dier verstrikt was geraakt. In tien gevallen werden indrukken van dun, netachtig materiaal waargenomen, waarvan het evenwel vrijwel onmogelijk was om met redelijke zekerheid een maaswijdte of lijndikte af te leiden.

Dode bruinvissen worden in alle maanden van het jaar gevonden. Er waren echter twee perioden met bijzonder grote aantallen te onderscheiden. Een eerste golf van strandingen vond plaats in maart en april. Dit waren vooral gezonde, verse dode dieren met volle magen. Deze groep had als belangrijkste doodsoorzaak verdrinking in visnetten. Een tweede golf vond plaats in augustus. Dit waren vooral ongezonde dieren, met geringe vetreserves en vaak lege magen. Verdrinking als doodsoorzaak kwam bij deze dieren vrijwel niet voor.

Nederland is gecommitteerd aan een goede bescherming van zeezoogdieren volgens de Habitatrichtlijn en volgens ASCOBANS, de overeenkomst voor bescherming van kleine walvisachtigen van de Oost- en Noordzee. De bescherming van de bruinvissen is nationaal verankerd in de Flora- en faunawet.

In september 2006 werden de lichamen van 64 gestrande bruinvissen, die eerder dood op de Nederlandse kust waren aangespoeld, op Texel onderzocht door drs. Mardik Leopold van Wageningen IMARES en Kees Camphuysen van het NIOZ. Zij werden hierbij geassisteerd door een team van experts uit binnen- en buitenland.Tenminste 54 tot maximaal 70% van de gestrande bruinvissen waren verdronken in visnetten. Het specifieke visserijtype dat deze sterfte veroorzaakt kon niet worden vastgesteld.

In het onderzoeksrapport wordt gefilosofeerd over een aantal vormen van visserij die kandidaat-veroorzaker zijn voor de dood van bruinvissen: staandwantvisserij (,,Hoe aantrekkelijk het ook mag zijn om de hoofdverantwoordelijkheid voor de aangespoelde bijvangstverdachte bruinvissen bij de staandwantvisserij te leggen, we beschikken daarvoor nog niet over voldoende onweerlegbaar bewijs.´´), de boomkor- en twinrigvisserij (,,De kans lijkt klein dat dergelijke visserijen (veel) bruinvissen bijvangen, maar hier staat tegenover dat er relatief veel schepen zijn. Boomkorvissers treffen wel degelijk af en toe (dode) bruinvissen in hun netten aan.´´), sportvisserij (,,Hoe onwaarschijnlijk wellicht ook, zijn er enkele onmiskenbare gevallen van bijvangst door hengelaars bekend.

In het rapport staat een foto van een levend gestrande bruinvis met een uit de bek stekende nylon lijn, afgeknipt van een ingeslikte paternoster.´´) en de zogenaamde ´spookvisserij´ (,,Achteloos weggegooid of verspild vistuig, maar ook verspeelde of weggegooide touwen, verpakkingsstrips en andere nylon lijnen maken wereldwijd vele duizenden verstrikkingsslachtoffers.´´).